شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥١٣ - شِقاق (بقره١٣٧/ )
حاصل از آن است.
آرى در چنان روزى،متلاشى شدن آسمان،يعنى كرات آسمانى و پوشيده شدن صفحه آسمان از يك ابر غليظ امرى طبيعى خواهد بود.(ج ٦٤/١٥.)
شاقُّوا:(حشر٤/.)[*]
از مادّۀ«شقاق،در اصل به معنى«شكاف و جدايى ميان دو چيز»است و از آنجا كه هميشه دشمن در طرف مقابل قرار مىگيرد و خود را جدا مىسازد به عمل او«شقاق»مىگويند، آيه مىفرمايد:
«اين مجازات دنيا و آخرت ازآنجهت دامنگيرشان شد كه با خدا و رسولش به دشمنى برخاستند و هركس به دشمنى با خدا برخيزد خداوند مجازاتش مىكند،زيرا خدا شديد العقاب است»حشر٤/.
عين همين آيه با تفاوت بسيار جزئى در سورۀ انفال آيۀ ١٣ بعد از داستان جنگ بدر و درهمشكسته شدن مشركان آمده است كه بيانگر عموميت محتواى آن از هر نظر است.
قابل توجه اين كه:در آغاز آيه،دشمنى با خدا و رسول را مطرح مىكند و در ذيل آيه تنها سخن از دشمنى با خداست،اشاره به اين كه دشمنى با رسول خدا(ص)نيز با دشمنى خدا يكى است و از هم جدا نيست.(ج ٤٩٤/٢٣.)
شِقاق:(بقره١٣٧/.)[**]
در اصل به معنى«شكاف و منازعه و جنگ»است(جدايى ميان دو چيز)و از آنجا كه دشمن در طرف مقابل قرار مىگيرد وصف خود را جدا مىسازد به عمل او«شقاق»مىگويند، زيرا اختلاف سبب مىشود كه هر گروهى در شقّى قرار گيرد.
بعضى آن را به«كفر»تفسير كردهاند و بعضى به«گمراهى»و گاه به«جدايى از حق و توجه به باطل»،و همۀ اينها در واقع به يك حقيقت بازمىگردد .
و امّا واژۀ«شقّه»به معنى زمينهاى پرسنگلاخ و يا راههاى دور و دراز است كه عبور از آنها با مشقّت توأم است،يعنى محلّى كه با مشقّت به آنجا مىرسند،اين واژه در آيۀ ٤٢ سورۀ توبه
[*]ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ يُشَاقِّ اللّٰهَ فَإِنَّ اللّٰهَ شَدِيدُ الْعِقٰابِ.حشر٤/.
[**]...وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمٰا هُمْ فِي شِقٰاقٍ.«...و اگر سرپيچى كنند،از حق جدا شدهاند...»بقره١٣٧/.