شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٧ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
آنها به درخت صنوبر احترام مىگذاشتند،بذر آن را در مناطق ديگر كاشتند و نهرى براى آبيارى آن اختصاص دادند،نوشيدن آب نهر را بر خود و چهارپايانشان ممنوع كردند و مىگفتند اين مايۀ حيات خدايان ماست! براى آن درخت قربانيها مىكردند و سپس آنها را در آتش مىافكندند و هنگامى كه دود از آنها به آسمان برمىخاست در برابر درخت به سجده مىافتادند و گريه و زارى سر مىدادند.
هنگامى كه آنها در كفر و بتپرستى فرورفتند ،خداوند پيامبرى از بنى اسرائيل بهسوى آنها فرستاد،اما آنها ايمان نياوردند،پيامبرشان از خدا تقاضا كرد،آن درخت بزرگ خشكيد،آنها تصميم بر كشتن آن پيامبر گرفتند،چاهى عميق كندند و او را در آن افكندند تا جان سپرد، خداوند در برابر اين اعمال زشت و ستمهايشان،آنها را به عذابى شديد گرفتار كرد و نابودشان ساخت»[١].(ج ٩١/١٥ تا ٩٤ و ج ٢٣٩/٢٢.)
رسل
اَرسَلنا:(بقره١٥١/.)[*]
از«ارسال»به معنى«فرستادن»و در اصل از مادّۀ«رسالت»به معنى«پيغامبرى»گرفته شده است و كلمۀ«رسول»(شعراء١٦/.)[**]به طورى كه«راغب»در كتاب مفردات مىگويد،از كلماتى است كه هم بر«مفرد»و هم بر«جمع»اطلاق مىشود،هرچند گاهى آن را جمع مىبندند و«رسل»مىگويند،بعضى نيز آن را مصدر و به معنى«رسالت»دانستهاند و مىدانيم در مصدر تثنيه و جمع نيست(در لسان العرب مىخوانيم:الرّسول بمعنى الرّسالة)،ولى مسلما اين واژه معمولا معنى وصفى را مىرساند و لذا بسيارى از موارد،تثنيه و جمع بسته مىشود و در داستان موسى و هارون در سورۀ طه،آيۀ ٤٧ مىخوانيم:...إِنّٰا رَسُولاٰ رَبِّكَ...«ما دو فرستادۀ پروردگار توايم».
١)عيون اخبار الرضا(ع)به نقل از تفسير الميزان،ج ٢٣٧/١٥(با تلخيص).
*)كَمٰا أَرْسَلْنٰا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آيٰاتِنٰا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰابَ وَ الْحِكْمَةَ...«همچنان رسولى در ميانشما از نوع خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شما را تزكيه كند و كتاب و حكمت بياموزد...»بقره١٥١/.
**)فَأْتِيٰا فِرْعَوْنَ فَقُولاٰ إِنّٰا رَسُولُ رَبِّ الْعٰالَمِينَ.«به سراغ فرعون برويد و بگوييد ما فرستادۀ پروردگار جهانيان هستيم»شعراء١٦/(تعبير به«رسول»در اين آيه به صورت مفرد-با اين كه هر دو(موسى و هارون)پيامبر بودند-اشاره به يگانگى ووحدت دعوت آنهاست،گويى آنها دو روحند در يك بدن،با يك برنامه و يك هدف).