شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٨ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
مشتقات اين مادّه در آيات مختلف قرآن مجيد فراوان است از جمله در آيۀ ٦٢ سورۀ اعراف مىخوانيم:
أُبَلِّغُكُمْ رِسٰالاٰتِ رَبِّي...«پيامهاى پروردگارم را به شما ابلاغ مىكنم...»و نيز در آيۀ ٦ سورۀ اعراف آمده است:
فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ.« بهطورقطع از كسانى كه پيامبران را بهسوى آنها فرستاديم سؤال خواهيم كرد و از پيامبران(نيز)سؤال مىكنيم».
در اولين آيۀ سورۀ مرسلات مىخوانيم:
وَ الْمُرْسَلاٰتِ عُرْفاً.«سوگند به فرشتگانى كه پىدرپى فرستاده مىشوند».(ج ٥١٠/١، ج ٢٠١/١٥.)
فرق رسول و نبى
«رسول»در اصل به معنى كسى است كه مأموريت و رسالتى بر عهدۀ او گذارده شده تا آن را ابلاغ كند و«نبى»بنا بر يك تفسير به معنى كسى است كه از وحى الهى آگاه است و خبر مىدهد و بنا بر تفسير ديگر،به معنى شخص عاليمقام است.
بعضى معتقدند«رسول»كسى است كه صاحب آيين و مأمور ابلاغ باشد،يعنى وحى الهى را دريافت كند و به مردم برساند،امّا«نبى»دريافت وحى مىكند،ولى موظف به ابلاغ آن نيست، بلكه تنها براى انجام وظيفه خود اوست و يا اگر از او سؤال كنند پاسخ مىگويد.
به تعبير ديگر«نبى»همانند طبيب آگاهى است كه در محل خود آماده پذيرايى بيماران است،او به دنبال بيماران نمىرود،ولى اگر بيمارى به او مراجعه كند از درمانش فروگذار نمىكند.
امّا رسول همانند طبيبى است سيّار،و به تعبيرى كه على(ع)در نهج البلاغه دربارۀ پيامبر اسلام(ص)فرموده:
«طبيب دوّار بطبّه»[١].
او به همه جا مىرود،به شهرها،روستاها،كوه و دشت و بيابان تا بيماران را پيدا كند و به مداواى آنها بپردازد،او چشمهاى است كه به دنبال تشنگان مىدود،نه چشمهاى كه تشنگان او را جستجو كنند.
١)نهج البلاغه،خطبه ١٠٨.