شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨٣ - ذَرّه (زلزله٧/ )
اين كه به فرمان خداوند و استمداد از قدرت بىپايان او باشد و اين عين توحيد است نه شرك.
(ج ٤٢٠/٢ تا ٤٢٢.)
ذ ر ء
ذَرَأَكُم:(مؤمنون٧٩/.)[*]
از مادّۀ«ذرء»(بر وزن زرع)در اصل به معنى«آفرينش و ايجاد و اظهار»است،[**]ولى مادّۀ«ذرو»(با واو كه آن هم بر وزن زرع است)به معنى«پراكنده ساختن»آمده است،اين دو مادّه را نبايد با هم اشتباه كرد و آيۀ مورد بحث ما از مادّۀ اول است،مىگويد:
«او كسى است كه شما را در زمين آفريد و بهسوى او محشور مىشويد»مؤمنون٧٩/.
آيۀ فوق به يكى از مهمترين آيات پروردگار،يعنى خلقت انسان از اين زمين خاكى پرداخته است،اگر در آفرينش خود از خاك بىارزش بينديشيد،كافى است كه هستىبخش را بشناسيد و نيز به مسئله معاد پى ببريد.(ج ٢٩٠/١٤.)
ذ ر ر
ذَرّه:(زلزله٧/.)[***]
دربارۀ اين واژه،مفسران تفسيرهاى گوناگونى ذكر كردهاند:
گاه به معنى مورچۀ كوچك،و گاه گرد و غبارى كه وقتى دست را بر زمين بگذاريم به آن مىچسبد،و گاه به معنى ذرّات بسيار كوچك غبار كه در فضا معلق است و به هنگامى كه آفتاب از روزنهاى به اتاق تاريك مىتابد آشكار مىشود تفسير شده است.
مىدانيم امروز كلمۀ«ذرّه»را به«اتم»نيز اطلاق مىكنند و بمب اتمى را«القنبلة الذّريّة» مىگويند،«اتم»به قدرى كوچك است كه نه با چشم عادى قابل مشاهده است و نه با دقيقترين ميكروسكوپها!و تنها آثار آن را مشاهده مىكنند و حجم و وزن آن با محاسبات علمى قابل
[*]وَ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ.مؤمنون٧٩/.
[**] مجمع مىگويد:ذرء،آشكار گردانيدن خلق است به ايجاد كردن آن.
[***]فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقٰالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ.زلزله٧/.