شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٦ - سدى (قيامت٣٦/ )
اشاره به سايبان عظيمى است در جوار قرب رحمت حق كه فرشتگان بر برگهاى آن تسبيح مىكنند و امتهايى از نيكان و پاكان در سايۀ آن قرار دارند.(ج ٤٩٧/٢٢-٤٩٨.)
س د س
سُدُس:(نساء١١/.)[*]
به معنى يكششم است(ششيك )آيۀ مورد بحث يكى از حالات سهگانۀ ارث پدر و مادر را بيان مىدارد و آن اين كه اگر شخص متوفى،فرزند يا فرزندانى داشته باشد در اين صورت به پدر و مادر او هركدام يكششم مىرسد(لِكُلِّ وٰاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ)نساء١١/ و امّا كلمۀ «سادس»به معنى«ششمين»است در آيه ٢٢ سورۀ كهف مىخوانيم:وَ يَقُولُونَ خَمْسَةٌ سٰادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ...(ج ٢٩٢/٣،ج ٣٨٣/١٢.)
س د ى
سدى:(قيامت٣٦/.)[**]
بر وزن«هدى»به معنى«مهمل و بيهوده و بىهدف»است،عرب مىگويد:«ابل سدى» در مورد شترى كه بدون ساربان رها شده و هرجا مىخواهد به چرا مىرود.
آيۀ مورد بحث به استدلال جالب دربارۀ معاد مىپردازد و آن از طريق بيان آفرينش و حكمت خداوند است مىفرمايد:«آيا انسان گمان مىكند كه بيهوده و بىهدف رها مىشود؟»(أَ يَحْسَبُ الْإِنْسٰانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً)قيامت٣٦/.
منظور از انسان در اين آيه همان انسانى است كه منكر معاد و رستاخيز مىباشد آيه مىگويد:او چگونه باور مىكند خداوند،اين جهان پهناور را با اين عظمت و اينهمه شگفتيها، براى انسان بيافريند،ولى در آفرينش انسان هدفى نباشد!چگونه مىتوان باور كرد كه هر عضوى از اعضاى انسان براى هدف خاصى آفريده شده باشد،چشم براى ديدن و گوش براى شنيدن و
[*]...وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وٰاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمّٰا تَرَكَ إِنْ كٰانَ لَهُ وَلَدٌ...«...و براى پدر و مادر او(كسى كه از دنيا رفته)هركداميكششم ميراث است اگر فرزندى داشته باشد...»نساء١١/.
[**]أَ يَحْسَبُ الْإِنْسٰانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً.قيامت٣٦/.