شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥٨ - شَتّى (الليل٤/ )
آنها روشن مىشود.[*]
و امّا دربارۀ جملۀ:مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشٰابِهٍ(انعام٩٩/.)[**]
«راغب»در كتاب مفردات مىگويد:
اين دو كلمه،با:مُتَشٰابِهاً وَ غَيْرَ مُتَشٰابِهٍ،تقريبا يك معنى دارد.(ج ٣٢١/٢،ج ٣٧١/٥.)
ش ت ت
اَشْتات:(زلزله٦/.)[***]
جمع«شت»(بر وزن شط)به معنى«متفرق و پراكنده»است.
آيۀ مورد بحث مىگويد:«روز قيامت مردم به صورت گروههاى مختلف از قبرها( بهسوى موقف حساب)پراكنده بيرون آيند...» اين اختلاف و پراكندگى ممكن است به خاطر اين باشد كه اهل هر مذهبى جداگانه وارد عرصۀ محشر مىشوند،يا اهل هر نقطهاى از مناطق زمين جدا وارد مىشوند و يا اين كه گروهى با صورتهاى زيبا و شاد و خندان و گروهى با چهرههاى عبوس و تيره و تاريك در محشر گام مىنهند،يا هر امتى همراه امام و رهبر و پيشوايشان هستند،همان گونه كه در آيۀ ٧١ سورۀ اسراء آمدهيَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنٰاسٍ بِإِمٰامِهِمْ...«روزى كه هر گروهى را با پيشوايشان فرامىخوانيم ...» و يا اين كه مؤمنان با مؤمنان و كافران با كافران محشور مىشوند.
جمع ميان اين تفسيرها كاملا ممكن است،زيرا مفهوم آيه گسترده است(ج ٢٢٦/٢٧-٢٢٧.)
شَتّى:(الليل٤/.)[****]
جمع«شتيت»به معنى«مختلف و متنوع»،از مادّۀ«شت»(بر وزن شط)و جمع آن «اشتات و شتوت»به معنى«پراكنده كردن»است.
[*]شرح واژۀ«متشابه»را همراه با واژۀ«محكم»زير عنوان:«محكم و متشابه چيست؟»در مادّۀ«حكم »به طورمفصل و با ذكر مثالهاى متعدد بيان داشتهايم.
[**] اين آيه،يكى از شاهكارهاى آفرينش،دربارۀ درختان ميوه است كه هم با يكديگر شباهت دارند و هم ندارند!
[***]يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النّٰاسُ أَشْتٰاتاً.زلزله٦/.
[****]إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتّٰى.الليل٤/.