شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٢ - ساهرة (نازعات١٤/ )
سال است»(خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ)معارج٤/.
تعبير به«پنجاه هزار سال»از اين نظر است كه آن روز برحسب سالهاى دنيا تا اين حد ادامه پيدا مىكند و با آنچه در آيۀ ٥ سوره سجده آمده است كه مقدار آن را يك هزار سال تعيين مىكند منافاتى ندارد،زيرا همان گونه كه در روايات وارد شده است در قيامت پنجاه موقف است و هر موقف بهاندازۀ يك هزار سال طول مىكشد[١].
بعضى نيز احتمال دادهاند عدد«پنجاه هزار سال»براى تكثير باشد نه تعداد يعنى آن روز بسيار طولانى است.
و به هر حال اين دربارۀ مجرمان و ظالمان و كافران است،لذا در حديثى از«ابو سعيد خدرى»آمده است كه بعد از نزول اين آيه كسى عرض كرد،اى رسول خدا!چقدر آن روز طولانى است؟فرمود:
«قسم به كسى كه جان محمّد به دست اوست آن روز براى مؤمن سبك و آسان مىشود آسانتر از يك نماز واجب كه در دنيا مىخواند»[٢].(ج ١٦/٢٥-١٧.)
سنين:(اعراف١٣٠/.)[*]
جمع«سنة»به معنى«سال»است،ولى معمولا هنگامى كه با كلمۀ«اخذ»(گرفتن)به كار مىرود،به معنى«گرفتار قحطى و خشكسالى شدن»مىآيد،بنابراين«اخذه السّنة»(سال او را گرفت)يعنى گرفتار خشكسالى شد و شايد علت آن اين باشد كه سالهاى قحطى در برابر سالهاى عادى و معمولى كم است،بنابراين اگر منظور از سال،سالهاى عادى باشد،چيز تازهاى نيست و از آن معلوم مىشود كه منظور سالهاى فوقالعاده يعنى قحطى است.(ج ٣١٤/٦.)
س ه ر
ساهرة:(نازعات١٤/.)[**]
از مادّۀ«سهر»(بر وزن سحر)به معنى«شببيدارى »است و از آنجا كه حوادث
[١]اين حديث در امالى شيخ از امير مؤمنان على(ع)نقل شده است(به نقل از نور الثقلين،جلد ٥ صفحه ٤١٣.)
[٢] مجمع البيان،ج ٣٥٣/١٠ و قرطبى،ج ٣٥١/٩.
[*]وَ لَقَدْ أَخَذْنٰا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَرٰاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ.«و ما نزديكان فرعون(و قوم او)را به خشكسالىو كمبود ميوهها گرفتار كرديم شايد متذكر شوند»اعراف١٣٠/.
[**]فَإِذٰا هُمْ بِالسّٰاهِرَةِ«ناگهان همگى بر عرصۀ زمين ظاهر مىشوند»نازعات١٤/.