شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٠ - يَسْخَر (حجرات١١/ )
«او مشغول ساختن كشتى بود و هر زمان گروهى از اشراف قومش بر او مىگذشتند او را مسخره مىكردند...»(وَ كُلَّمٰا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ)هود٣٨/.
قوم نوح به جاى اين كه يكلحظه با مسئله دعوت نوح به طور جدى برخورد كنند و حد اقل احتمال دهند كه ممكن است اينهمه اصرار نوح(ع)و دعوتهاى مكررش از وحى الهى سرچشمه گرفته،و مسئله طوفان و عذاب حتمى باشد باز همانطور كه عادت همۀ افراد مستكبر و مغرور است به استهزاء و مسخره ادامه دادند و هر زمان كه گروهى از قومش از كنار او مىگذشتند و او و يارانش را سرگرم تلاش براى آماده ساختن چوبها و ميخها و وسايل كشتىسازى مىديدند مسخره مىكردند و مىخنديدند و مىگذشتند.
آن اشراف از خود راضى همه جا مستضعفان را به مسخره مىگرفتند و آنها را موجوداتى پست و در خور تحقير مىپنداشتند،اين گروه اشراف هريك نوعى استهزاء كه مايۀ خنده و تفريح بود براى خود انتخاب مىكردند.يكى مىگفت:اى نوح مثل اين كه دعوى پيامبرى نگرفت آخرسر،نجّار شدى...ديگرى مىگفت:كشتى مىسازى بسيار خوب،دريايش را هم بساز!هيچ آدم عاقل ديدهاى در وسط خشكى كشتى بسازد؟!...اين گونه حرفها مىگفتند و مىخنديدند و مىگذشتند،اما نوح با استقامت فوقالعادهاى كه زاييده ايمان است با جديت به كار خود ادامه مىداد،فقط گاهى سر بلند مىكرد و اين جملۀ كوتاه را مىگفت:«اگر امروز شما ما را مسخره مىكنيد ما هم همينگونه در آيندۀ نزديكى شما را مسخره خواهيم كرد»(ج ٩١/٩- ٩٢.)
يَسْخَر:(حجرات١١/.)[*]
واژۀ«يسخر»در جملۀ«لا يسخر»در آيۀ مورد بحث اشاره به ممنوعيّت استهزاء نسبت به ديگران است،مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد نبايد گروهى از مردان شما گروه ديگرى را استهزاء كند چه اين كه شايد آنها كه مورد سخريه قرار گرفتهاند از اينها بهتر باشند و همچنين هيچ گروهى از زنان نبايد زنان ديگرى را مورد سخريه قرار دهند،چرا كه ممكن است آنها از اينها بهتر باشند» حجرات١١/.
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسىٰ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لاٰ نِسٰاءٌ مِنْ نِسٰاءٍ عَسىٰ أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ...حجرات١١/.