ولى در آيۀ مورد بحث به معنى ركوع نماز است نه به معنى خضوع،زيرا در عرف شرع و اصطلاح قرآن،هنگامى كه ركوع گفته مى‌شود به همان معنى معروف آن يعنى ركوع نماز است،آيه مى‌گويد:

«...و آنها كه ايمان آورده‌اند و نماز را بر پا مى‌دارند و در حال ركوع،زكات مى‌پردازند» اين آيه طبق روايات متعدد و منابع اهل تسنّن در شأن على(ع)نازل شده و دراين‌باره مطالب مهمى مطرح است[*]علاوه بر شأن نزول آيه و روايات متعددى كه درزمينۀ انگشتر بخشيدن على(ع)در حال ركوع وارد شده است،ذكر جملۀ:يقيمون الصّلاة در آيۀ مورد بحث نيز شاهد بر اين موضوع است و ما در هيچ مورد در قرآن نداريم كه تعبير شده باشد زكات را با خضوع بدهيد،بلكه بايد با اخلاص نيّت و عدم منّت داد.(ج ٤٢٣/٤.)

رُكَّعاَلسُّجُودِ:(حج٢٦/.)[**]

«ركّع»جمع«راكع»( ركوع‌كنندگان)و«سجود»جمع«ساجد»( سجده‌كنندگان)است و اين كه در ميان اين دو(الرُّكَّعِ السُّجُودِ)واو عطف نيامده،بلكه به صورت توصيف ذكر شده به خاطر نزديكى اين دو عبارت به يكديگر است.

آيۀ مورد بحث خطاب به ابراهيم(ع)است كه پس از آماده شدن خانۀ كعبه چنين مى‌فرمايد:

«...چيزى را شريك من قرار مده و خانه‌ام را براى طواف‌كنندگان و قيام‌كنندگان و ركوع‌كنندگان و سجودكنندگان(از هرگونه آلودگى)پاك گردان»حج٢٦/.

در حقيقت ابراهيم(ع)مأمور بود خانۀ كعبه و اطراف آن را از هرگونه آلودگى ظاهرى و

*)حسان بن ثابت،شاعر معروف عصر پيامبر(ص)مضمون روايات وارد شده را در اشعار خود كه دربارۀ علىعليه السلام سروده چنين آورده است:فأنت الّذى اعطيت اذ كنت راكعا*زكاتا فدتك النّفس يا خير راكعفانزل فيك اللّه خير ولاية*و بيّنها فى محكمات الشّرائع«تو بودى كه در حال ركوع زكات بخشيدى،جان به فداى تو اى بهترين ركوع‌كنندگان»«و به دنبال آن خداوند بهترين ولايت را دربارۀ تو نازل كرد و در ضمن قرآن مجيد آن را ثبت كرد».اشعار«حسان بن ثابت»با تفاوت مختصرى در كتب بسيارى نقل شده است از جمله در كتاب تفسير«روح المعانى آلوسى»و«كفاية الطالب گنجى شافعى»و كتب بسيار ديگر،ضمنا دربارۀ شأن نزول آيۀ ولايت رجوع فرماييد به تفسير نمونه،جلد چهارم،صفحه ٤٢١.

[**]...أَنْ لاٰ تُشْرِكْ بِي شَيْئاً وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْقٰائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ.حج٢٦/.