شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٢٦ - اِشْمَأَزّت (زمر٤٥/ )
بكلى منقلب ساخت.
سپس قرآن مىگويد:هارون براى برانگيختن عواطف موسى(ع)و بيان بىگناهى خود گفت:
«فرزند مادرم!اين جمعيت نادان مرا در ضعف و اقليت قرار دادند آنچنان كه نزديك بود مرا به قتل برسانند،بنابراين كارى نكن كه دشمنان به شماتت من برخيزند(و به عبارت ديگر، كارى نكن كه ظاهرا موجب اهانت من شود و آنها شاد گردند)...»(فَلاٰ تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْدٰاءَ)اعراف١٥٠/.(ج ٣٧٩/٦.)
ش م خ
شامِخات:(مرسلات٢٧/.)[*]
جمع«شامخة»به معنى«بلند»است و در بعضى از عبارات كنايه از«تكبر»است (شمخ بانفه)[١].
آيۀ مورد بحث به يكى از نعمتهاى بزرگ الهى در كرۀ زمين اشاره مىكند،مىفرمايد:
«و در زمين كوههاى ثابت و استوار و بلند قرار داديم» اين كوهها كه سر به آسمان كشيده و ريشههاى آن به يكديگر پيوسته است از يكسو همچون زرهى زمين را در بر گرفته و در برابر فشار داخلى و فشارهاى ناشى از جزر و مد خارجى حفظ مىكند،و ازسوىديگر جلو اصطكاك قشر هوا را با زمين مىگيرد و پنجه در هوا انداخته و آن را با خود به گردش در مىآورد و از سوى سوم طوفانها و بادهاى عظيم را كنترل مىكند و به اين ترتيب از جهات مختلف به اهل زمين آرامش مىبخشد.(ج ٤١٣/٢٥.)
ش م أ ز
اِشْمَأَزّت:(زمر٤٥/.)[**]
از«اشمئزاز»به معنى«گرفتگى و تنفر از چيزى»(حالت بيزارى و بههمخوردگى،تنفر و
[*]وَ جَعَلْنٰا فِيهٰا رَوٰاسِيَ شٰامِخٰاتٍ...مرسلات٢٧/.
[١] مفردات راغب.
[**]وَ إِذٰا ذُكِرَ اللّٰهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لاٰ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ...زمر٤٥/.