شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٩ - تَصيرُ (شورى٥٢/ )
در اصل از مادّۀ«صيد»به معنى«شكار كردن»است و كلمۀ«اصطياد»از باب افتعال به معنى«شكار كردن»آمده است،هرگاه فاء الفعل آن صاد باشد در باب افتعال،«تاء»بدل به «طاء»مىشود.
به هر حال آيۀ مورد بحث مربوط به حج و زيارت خانۀ خداست و تأكيد كرده كه تحريم صيد محدود به زمان احرام است،بنابراين«هنگامى كه از احرام حج يا عمره بيرون آمديد،صيد كردن براى شما مانعى ندارد»(وَ إِذٰا حَلَلْتُمْ فَاصْطٰادُوا)مائده٢/.(ج ٢٥١/٤.)
صَيد:(مائده٩٤/.)[*]
مصدر است به معنى«شكار كردن»و آيۀ مورد بحث ناظر به يكى از احكام عمره و حج يعنى مسئله شكار حيوانات صحرايى و دريايى در حال احرام مىباشد.اين مسئله اشاره به جريانى است كه مسلمانان در سال«حديبيه»با آن روبرو بودند،مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد،خداوند شما را با چيزى از شكار مىآزمايد،شكارهايى كه به قدرى به شما نزديك مىشوند كه حتى با نيزه و دست مىتوانيد آنها را شكار كنيد...»مائده ٩٤/.
از تعبير آيه چنين استفاده مىشود كه مىخواسته به عنوان يك پيشبينى مردم را از جريانى كه در پيش داشتند،آگاه سازد و نيز معلوم مىشود كه وجود اينهمه شكار در دسترس مردم آنجا يك امر بىسابقه بوده است و اين يك نوع آزمايش الهى براى مسلمانان محسوب مىشده، مخصوصا با توجه به نيازى كه آنها به تهيّه غذا از گوشت حيوانات داشتهاند.
ممكن است بعضى تصور كنند كه صيد و شكار شامل حيوانات حرامگوشت نمىشود در حالى كه چنين نيست،زيرا شكار حيوانات به منظورهاى مختلف انجام مىگردد،گاهى به منظور استفاده از گوشت و گاهى پوست و گاهى براى رفع مزاحمت آنها.(ج ٨٠/٥ تا ٨٢.)
ص ى ر
تَصيرُ:(شورى٥٢/.)[**]
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنٰالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِمٰاحُكُمْ...مائده٩٤/.
[**]صِرٰاطِ اللّٰهِ الَّذِي لَهُ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ أَلاٰ إِلَى اللّٰهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ.«راه خداوندى كه تمامى آنچه درآسمانها و آنچه در زمين است از آن اوست،آگاه باشيد بازگشت همه چيز بهسوى خداست»شورى٥٣/.