شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧١ - تَزَوَّدوا (بقره١٩٧/ )
لذا به مجموع آنها«زوجين»مىگويند و اين كه در آيۀ فوق اشاره به هشت زوج شده منظور از آن چهار نوع حيوان نر و چهار نوع حيوان ماده است اين احتمال نيز در آيه داده شده است كه منظور از آن جفتهاى حيوانات اهلى و وحشى بوده باشد،يعنى نر و مادهگوسفند اهلى و وحشى و همچنين...(ج ٢٤٥/٣-٢٤٦،ج ٩/٦ و ١٠،ج ٣٨١/١٩-٣٨٢.)
ز و د
تَزَوَّدوا:(بقره١٩٧/.)[*]
در اصل از مادّۀ«زود»(بر وزن شوق)به معنى«فراهم آوردن توشه»است[زاد،يزود، زودا].
آيۀ مورد بحث،دستور به تهيه زاد و توشه به هنگام مسافرت حج داده است،مىفرمايد:
«...زاد و توشه(در راه حج)فراهم كنيد و بهترين زاد و توشۀ پرهيزگارى است...»(تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ)بقره١٩٧/.
مىگويند:در آن عصر گروهى از مردم يمن براى زيارت خانۀ خدا به راه مىافتادند و هيچگونه زاد و توشهاى بر نمىداشتند و منطقشان اين بود كه:ما به زيارت خانۀ خدا مىرويم،آيا ممكن است او به ما غذا ندهد؟در حالى كه خدا غذاى همه را از طريق وسايل عادى در اختيار آنها گذاشته،لذا قرآن در اين قسمت از آيه دستور مىدهد كه زاد و توشه تهيه كنيد و غذا با خويش برداريد.
در عين حال به يك مسئله معنوى نيز اشاره كرده است كه در ماوراى اين زاد و توشه،زاد و توشۀ ديگر مورد نياز است كه بايد تهيه كنيد و آن«پرهيزگارى و تقوا»است.
اين جمله اشاره لطيفى به اين حقيقت است كه در سفر حج موارد فراوانى است،براى تهيه زادهاى معنوى كه بايد از آن غفلت نكنيد،در آنجا تاريخ مجسم اسلام و صحنههاى زندۀ فداكاريهاى ابراهيم قهرمان توحيد،و جلوههاى خاصى از پروردگار ديده مىشود كه در هيچ جاى ديگر نيست و آنها كه روحى بيدار و انديشهاى زنده دارند مىتوانند توشۀ معنوى براى يكعمر از اين سفر بىنظير روحانى فراهم سازند.(ج ٣٠/٢.)
[*]...وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ...بقره١٩٧/.