شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٢ - سَخِطَ (مائده٨٠/ )
خدا نزديك مىسازد.[*]
در آيۀ ٦٥ سورۀ حج دربارۀ تسخير مىخوانيم:
«آيا نديدى كه خداوند آنچه در زمين است مسخّر شما كرد؟و كشتيها به فرمان او بر صفحه اقيانوسها حركت مىكنند...»(أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مٰا فِي الْأَرْضِ وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ...)حج٦٥/.
در اين آيه اگر مىبينيم در ميان نعمتهاى زمينى،حركت كشتيها بر صفحۀ اقيانوسها مخصوصا ذكر شده به خاطر آن است كه اين كشتيها در گذشته و حال مهمترين وسيله ارتباطى و انتقال انسانها و كالاها از نقطهاى به نقطه ديگر بوده و هستند و هيچ وسيله نقليهاى تاكنون نتوانسته است جاى كشتيها را در اين زمينه بگيرد.
بطور كلى اگر يك روز تمام كشتيها بر صفحه اقيانوسها از حركت بازايستند زندگى انسانها بكلى مختل خواهد شد،چرا كه راههاى خشكى قدرت و كشش نقل و انتقال اينهمه وسايل و كالا را ندارد.
همچنين در آيات ٣٦ و ٣٧ سورۀ ص مىخوانيم[**]كه خداوند باد را به عنوان يك مركب راهوار به تسخير سليمان(ع)در آورد و موهبت ديگر خداوند به سليمان(ع)اين بود كه شياطين را مسخّر او ساخت.
مسئله تسخير موجودات سركش و قرار دادن آنها در اختيار او براى انجام كارهاى مثبت بود و به اين ترتيب خداوند نيروى آمادهاى را براى كارهاى مثبت در اختيار او گذاشت و شياطين كه طبيعتشان تمرد و سركشى است آنچنان مسخّر او شدند كه در مسير سازندگى و استخراج منابع گرانبها قرار گرفتند.(ج ١٧٠/١١-١٧١،ج ١٦٢/١٤،ج ٢٨٥/١٩-٢٨٦.)
س خ ط
سَخِطَ:(مائده٨٠/.)[***]
در اصل از مادّۀ«سخط»(بر وزن فرس)است[سخط،يسخط،سخطا]و به طورى كه
*)براى آگاهى بيشتر به اسرار«تسخير»رجوع شود به تفسير نمونه،جلد ٣٥٤/١٠،ذيل آيات ٣٢ و ٣٣ سوره ابراهيم.
[**]فَسَخَّرْنٰا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ رُخٰاءً حَيْثُ أَصٰابَوَ الشَّيٰاطِينَ كُلَّ بَنّٰاءٍ وَ غَوّٰاصٍ.«ما باد را مسخر او(سليمان)ساختيم تا مطابق فرمانش به نرمى حركت كند و به هرجا او مىخواهد برود و شياطين را مسخر او ساختيم،و هر بنا و غوّاصى ازآنها را سر بر فرمان او نهاديم»ص٣٦/ و ٣٧.
[***]...أَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ...مائده٨٠/.