شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٤٧ - سَوِىّ (مريم١٠/ )
آيه دربارۀ داستان موسى و فرعون است.فرعون به موسى مىگويد گمان نكن كه ما قادر نيستيم همانند اين سحرهاى تو بياوريم،يقينا بدان به همين زودى سحرى همانند آن براى تو خواهيم آورد و براى اين كه قاطعيت بيشترى نشان دهد،گفت:
«هم اكنون تاريخش را معين كن،بايد ميان ما و تو وعدهاى باشد كه نه ما از آن تخلف كنيم و نه تو از آن،آن هم در مكانى كه نسبت به همگان يكسان باشد»(مَكٰاناً سُوىً)طه٥٨/.
در تفسير«مَكٰاناً سُوىً»بعضى گفتهاند:منظور آن بوده كه فاصلۀ آن از ما و تو يكسان باشد و بعضى گفتهاند فاصلهاش نسبت به مردم شهر يكسان باشد،يعنى محلى درست در مركز شهر،و بعضى گفتهاند منظور يك سرزمين مسطح است كه همگان برآن اشراف و عالى و دانى در آن يكسان باشد و مىتوان همۀ اين معانى را در آن جمع دانست.(ج ٢٣٠/١٣.)
سَوٰاء:(دخان٤٧/.)[*]
در لغت به معنى«برابرى و مساوى و اعتدال و وسط»است و«سَوٰاءِ الْجَحِيمِ»در آيۀ مورد بحث به معنى«وسط جهنّم»است،چرا كه فاصلۀ آن نسبت به اطراف،مساوى است و بردن كافران مجرم به وسط جهنّم به خاطر آن است كه طبعا حرارت در آنجا شديدتر است و شعلههاى آتش از هر سو آنها را احاطه مىكند.(ج ٤٤٣/٤،ج ٦٢/١٩،ج ٢٠٥/٢١.)
سَوِىّ:(مريم١٠/.)[**]
به معنى«معتدل،سالم»(بىعيب و نقص)است آيۀ مورد بحث پيرامون گفتگوى زكريا با خداوند دور مىزند،آنجا كه از بشارت فرزند،نور اميد سر تا پاى وجودش را فراگرفت و براى اين موضوع مهم و سرنوشتساز از خدا تقاضاى نشانهاى كرد و«گفت:پروردگارا نشانهاى براى من قرار ده،خدا به او فرمود:نشانۀ تو آن است كه سه شبانه روز تمام در حالى كه زبانت سالم است قدرت سخن گفتن با مردم را نخواهى داشت»(قٰالَ آيَتُكَ أَلاّٰ تُكَلِّمَ النّٰاسَ ثَلاٰثَ لَيٰالٍ سَوِيًّا)مريم١٠/.
در آيۀ ١٧ سورۀ مريم آمده است:
«...در اين هنگام ما روح خود(يكى از فرشتگان بزرگ)را بهسوى او فرستاديم و او در
[*]خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلىٰ سَوٰاءِ الْجَحِيمِ.«اين كافر مجرم را بگيريد و به ميان دوزخ پرتابش كنيد»دخان٤٧/.
[**]قٰالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قٰالَ آيَتُكَ أَلاّٰ تُكَلِّمَ النّٰاسَ ثَلاٰثَ لَيٰالٍ سَوِيًّا.مريم١٠/.