از«تركيب»گرفته شده و به معنى«به هم پيوستن،سوار كردن و آميخته كردن»است.آيۀ مورد بحث براى بيدار ساختن اين انسان غافل به گوشه‌اى از كرم و الطاف خداوندى اشاره مى‌كند و مى‌گويد«و به هر صورتى مى‌خواست تو را تركيب نمود»(فِي أَيِّ صُورَةٍ مٰا شٰاءَ رَكَّبَكَ)انفطار٨/.

آرى خداوند نوع انسان را در مقايسه با انواع حيوانات و جانوران صورتى موزون و زيبا و بديع داده است،همچنين سيرتى زيبا توأم با فطرتى بيدار و تركيبى كه آمادۀ پذيرش هرگونه علم و آگاهى و تعليم و تربيت است.

و از اين گذشته صورتهاى افراد انسان با يكديگر متفاوت است و همان گونه كه در آيۀ ٢٢ سورۀ روم آمده است«اختلاف رنگها و زبانهاى شما از آيات خداست»[**]كه اگر اين تفاوت نبود نظام زندگى اجتماعى بشر مختل مى‌شد.

علاوه بر اين اختلاف ظاهرى،اختلافاتى در استعدادها و ذوقها و سليقه‌ها قرار داده و آنها را به صورتهايى كه حكمتش اقتضا مى‌كرده تركيب و تنظيم نموده،تا از مجموع آنها جامعه‌اى سالم به وجود آيد كه همۀ نيازمنديهاى خود را تأمين كند و قواى ظاهر و باطن انسانها مكمل يكديگر شوند.

در مجموع همان گونه كه در آيۀ ٤ سوره«تين»آمده است«خداوند اين انسان را به بهترين صورت آفريده است»[***](ج ٢٢٠/٢٦ و ٢٢٢.)

مُتَراكِب:(انعام٩٩/.)[****]

از«ركوب»گرفته شده به معنى«سوار شدن»است،آيۀ مورد بحث،از شگفتيهاى جهان آفرينش سخن مى‌گويد و به مهم‌ترين و اساسى‌ترين نعمتهاى پروردگار اشاره مى‌كند و آن پيدايش و رشد و نمو گياهان و درختان است و مى‌گويد:

«ما به‌وسيلۀ باران ساقه‌هاى سبز گياهان و نباتات را خارج ساختيم و از دانۀ كوچك و خشك ساقه‌اى با طراوت و سرسبز كه لطافت و زيبايى آن چشم را خيره مى‌كند آفريديم و از آن

*)فِي أَيِّ صُورَةٍ مٰا شٰاءَ رَكَّبَكَ.«و(خداوند)در هر صورتى كه مى‌خواست تو را تركيب نمود»انفطار٨/.

**)وَ مِنْ آيٰاتِهِ خَلْقُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلاٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوٰانِكُمْ...روم٢٢/.

***)لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسٰانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ.تين٤/.

****)...فَأَخْرَجْنٰا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرٰاكِباً.انعام٩٩/.