شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٧ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
پيروى از اوامر انبيا به مقامات برجستهاى نايل شدهاند.
و بههمينجهت در روايات ما«صالحين»تفسير به ياران برگزيدۀ ائمه شده است.
ضمنا از آيۀ فوق اين حقيقت به روشنى استفاده مىشود كه موضوع معاشران خوب و همنشينهاى با ارزش به قدرى اهميّت دارد كه حتى در عالم آخرت براى تكميل نعمتهاى بهشتى اين نعمت بزرگ به«مطيعان»ارزانى مىگردد و آنها علاوه بر همه افتخارات،همنشينانى همچون پيامبران و صديقان و شهيدان و صالحان خواهند داشت.(ج ٤٦٠/٣-٤٦١.)
مِرْفَق:(كهف١٦/.)[*]
اين واژه را بعضى به فتح«م»و كسر«فاء»و بعضى به عكس خواندهاند[**]و به معنى چيزى است كه وسيلۀ لطف و راحتى و رفق باشد.در آيۀ مورد بحث مىخوانيم:
«...و(پروردگارتان)براى شما در كارتان راه آسايش و نجات را آماده مىگرداند»وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقاً)كهف١٦/.
جملۀ فوق به اين معناست كه خداوند،وسيلۀ لطف و راحتى شما را فراهم مىسازد.
مرافق جمع موفق است كه به معنى«آرنج»نيز آمده،همچنان كه در آيۀ ٦ سوره مائده مىخوانيم:
...فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرٰافِقِ...«(به هنگام نماز)صورت(و نيز)دستها را تا آرنج بشوييد...» حدّ دست كه بايد در وضو شسته شود،تا«آرنج»ذكر شده،زيرا همانطور كه گفته شد مرافق جمع«مرفق»به معنى«آرنج»است و چون هنگامى كه گفته شود دست را بشوييد ممكن است به ذهن چنين برسد كه دستها را تا مچ بشوييد،زيرا غالبا اين مقدار شسته مىشود،براى رفع اين توهم مىفرمايد:تا آرنج بشوييد(إِلَى الْمَرٰافِقِ).
و با اين توضيح روشن مىشود،كلمۀ«الى»در آيۀ فوق تنها براى بيان حدّ شستن است نه كيفيت شستن،كه بعضى توهم كردهاند و چنين پنداشتهاند كه آيه مىگويد:بايد دستها را از سر انگشتان به طرف آرنج بشوييد(آنچنان كه در ميان جمعى از اهل تسنن رايج است).
توضيح اين كه درست به آن مىماند كه انسان به كارگرى سفارش مىكند ديوار اتاق را از
*)...وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقاً.كهف١٦/.
**) قاموس قرآن،ماده«رفق»