شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٨ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
كف تا يك متر،رنگ كند.بديهى است منظور اين نيست كه ديوار از پايين به بالا رنگ شود، بلكه منظور اين است كه اين مقدار بايد رنگ شود،نه بيشتر و نه كمتر.
بنابراين فقط مقدارى از دست كه بايد شسته شود در آيه ذكر شده،و اما كيفيت آن در سنت پيامبر(ص)كه بهوسيلۀ اهل بيت به ما رسيده است آمده است و آن شستن آرنج است به طرف سر انگشتان.
بايد توجه داشت كه«مرفق»هم بايد در وضو شسته شود،زيرا در اين گونه موارد به اصطلاح،«غايت داخل در مغيّا است»يعنى«حدّ»نيز داخل در حكم«محدود»است[١].(ج ٢٨٦/٤-٢٨٧،ج ٣٦٣/١٢.)
مُرتَفَق:(كهف٢٩/.)[*]
از مادّۀ«رفق و رفيق»(اسم مكان)به معنى«تكيهگاه و محل اجتماع دوستان»است،آيۀ مورد بحث اشاره به سرنوشت كافران ستمگر مىكند و مىگويد:
«... هركس مىخواهد ايمان بياورد و هركس مىخواهد كافر شود،ما براى ستمگران آتشى آماده كردهايم كه سراپردهاش آنها را از هر سو احاطه كرده است و اگر تقاضاى آب كنند براى آنها آبى مىآورند همچون فلز گداخته كه صورتها را بريان مىكند،چه بد نوشيدنى است و چه بد محل اجتماعى؟!»(وَ سٰاءَتْ مُرْتَفَقاً)كهف٢٩/.
در همين سورۀ كهف آيۀ ٣١ دربارۀ كسانى كه ايمان آورده و عمل شايسته انجام دادهاند، مىگويد:
«آنها كسانى هستند كه بهشت جاودان از آنهاست،باغهايى از بهشت كه نهرها از زير درختان و قصرهايش جارى است،در آنجا با دستبندهايى از طلا آراستهاند و لباسهاى (فاخرى)به رنگ سبز از حرير نازك و ضخيم در بر مىكنند،در حالى كه بر تختها تكيه كردهاند، چه پاداش خوبى و چه جمع نيكويى؟»(وَ حَسُنَتْ مُرْتَفَقاً)كهف٣١/.(ج ٤١٨/١٢.)
١)«سيبويه»كه از ادباى مشهور لغت عرب است مىگويد:هرجا ما بعد الى و ما قبل آن از يك جنس باشد،ما بعدداخل در حكم است و اگر از دو جنس باشند خارج است(مثلا اگر گفته شود تا آخرين ساعت روز امساك كن مفهومش ايناست كه آخرين ساعت را نيز امساك كن و اگر گفته شود تا اول شب امساك كن مفهومش اين است كه اول شب داخل درحكم نيست)«المنار،ج ٢٢٣/٦.»
*)...وَ سٰاءَتْ مُرْتَفَقاً.«و(دوزخ)چه بد محل اجتماعى است»كهف٢٩/.