شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٣ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
«راغب»در كتاب مفردات مىگويد:«رفات»به معنى قطعاتى از كاه است كه نمىشكند و پراكنده مىشود،آيۀ مورد بحث دربارۀ معاد و منكران معاد سخن مىگويد،مىفرمايد:
«آنها گفتند آيا هنگامى كه ما استخوانهاى پوسيده و پراكندهاى شديم دگربار آفرينش جديدى پيدا خواهيم كرد؟» اساسىترين اعتقادات اسلامى را عقيده به مبدأ و معاد تشكيل مىدهد و اعتقاد به اين دو اصل است كه انسان را از نظر عملى و اخلاقى تربيت مىكند،از آلودگى و گناه بازمىدارد و به انجام وظيفه دعوت مىكند و او را در مسير تكامل به پيش مىبرد.
اين تعبير مانند بسيارى از تعبيرات ديگر قرآن در زمينه معاد نشان مىدهد كه پيامبر(ص) همواره در دعوت خود سخن از مسئله«معاد جسمانى»مىگفت كه اين جسم بعد از متلاشى شدن بازمىگردد وگرنه هرگاه سخن تنها از معاد روحانى بود اين گونه ايرادهاى مخالفان بههيچوجه نداشت.(ج ١٥٢/١٢ و ٣٠٠.)
ر ف ث
رفث:(بقره١٨٧/.)[*]
بر وزن«طبس»به معنى«سخن گفتن پيرامون مسائل جنسى»است،ولى به همين مناسبت،گاه در خود آميزش جنسى به كار مىرود و در آيۀ مورد بحث از اين قبيل است مىفرمايد:
«در شب ماه روزه،آميزش جنسى با همسرانتان براى شما حلال شده است...»(أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيٰامِ الرَّفَثُ إِلىٰ نِسٰائِكُمْ...)بقره١٨٧/.
از روايات اسلامى چنين استفاده مىشود كه در آغاز نزول حكم روزه،مسلمانان تنها حق داشتند قبل از خواب شبانه غذا بخورند،چنانچه كسى در شب به خواب مىرفت سپس بيدار مىشد خوردن و آشاميدن بر او حرام بود و نيز در آن زمان آميزش با همسران در روز و شب ماه رمضان مطلقا تحريم شده بود.
يكى از ياران پيامبر(ص)به نام«مطعم بن جبير»كه مرد ضعيفى بود با اين حال روزه مىداشت.هنگام افطار وارد خانه شد،همسرش رفت براى افطار او غذا حاضر كند به خاطر
*)أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيٰامِ الرَّفَثُ إِلىٰ نِسٰائِكُمْ...بقره١٨٧/.