شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٢ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
آفريده شده بود،ولى در آغاز خداوند او را ساكن بهشت كه يكى از باغهاى سرسبز و پرنعمت اين جهان بود ساخت،محيطى كه در آن براى آدم هيچگونه ناراحتى وجود نداشت.
شايد علت اين جريان آن بوده كه آدم با زندگى كردن روى زمين هيچگونه آشنايى نداشت و تحمل زحمتهاى آن بدون مقدمه براى او مشكل بود و از چگونگى كردار و رفتار در زمين بايد اطلاعات بيشترى پيدا كند،بنابراين مىبايست مدتى كوتاه تعليمات لازم را در محيط بهشت ببيند و بداند زندگى روى زمين توأم با برنامهها و تكاليف و مسئوليتهاست كه انجام صحيح آن باعث سعادت و تكامل و بقاى نعمت است و سرباز زدن از آن سبب رنج و ناراحتى.(ج ١٨٤/١.)
ر غ م
مُراغَم:(نساء١٠٠/.)[*]
از مادّۀ«رغام»(بر وزن كلام)به معنى«خاك»گرفته شده و«ارغام»به معنى«به خاك ماليدن و ذليل كردن»است و«مراغم»هم صيغه اسم مفعول است و هم اسم مكان،و در آيۀ مورد بحث به معنى اسم مكان آمده است يعنى جايى كه آدمى از شر موانع بدان جا پناهنده مىشود يا در آنجا موانع را از پا در مىآورد[**]،آيه مىفرمايد:
«و كسى كه(اهل شرك و ضلال را ترك كند)و در راه نصرت دين خدا دست از وطن مألوف بكشد و به ديار مسلمانان مهاجرت كند و در زمين خدا على رغم انف دشمن،پناهگاه فراوان و فراخناى بسيار با نعم زياد خواهد يافت...»نساء١٠٠/.
بنابراين«مراغم»يعنى مكانى كه مىتوانند در آن حق را اجرا كنند و اگر كسى با حق از روى عناد مخالفت كند،او را محكوم سازند و بينى او را به خاك بمالند.(ج ٨٩/٤.)
ر ف ت
رفات:(اسراء٤٩/ و ٩٨.)[***]
بر وزن«كرات»،به هر چيزى كه كهنه و پوسيده و متلاشى شود مىگويند.
*)وَ مَنْ يُهٰاجِرْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرٰاغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً...
**) الميزان.
***)وَ قٰالُوا أَ إِذٰا كُنّٰا عِظٰاماً وَ رُفٰاتاً أَ إِنّٰا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً.اسراء٤٩/ و ٩٨.