شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٤ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
از اين جا پاسخ سؤالى كه بسيارى از مفسران مطرح كردهاند معلوم مىشود و آن اين كه مشركان كه مخاطب اين آيات هستند غالبا عقيده به معاد(معاد جسمانى)نداشتند با اين حال چگونه ممكن است از آنها سؤال كنيم و اقرار بخواهيم؟ پاسخ اين سؤال،توأم با دليلى است كه طرف را وادار به اقرار مىكند،زيرا همينكه معترف باشند كه آغاز آفرينش از اوست و اينهمه روزيها و مواهب از ناحيۀ او مىباشد،كافى است كه قبول كنند امكان بازگشت مجدد به زندگى در قيامت موجود است.(ج ٥١٩/١٥-٥٢٠.)
ر س خ
راسخون در علم چه كسانى هستند؟(آل عمران،آيۀ ٧.)
اين تعبير در قرآن مجيد در دو مورد بهكاررفتهاست يكى در سورۀ آل عمران،آيۀ ٧ و ديگرى در سورۀ نساء آيه ١٦٢،آنجا كه مىفرمايد:
لٰكِنِ الرّٰاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَ الْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمٰا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ مٰا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ...
«دانشمندان و راسخان در علم از اهل كتاب،به آنچه بر تو نازل شده و آنچه پيش از تو نازل شده ايمان مىآورند...»آل عمران٧/.
همانطور كه از معنى لغوى«راسخون در علم»استفاده مىشود منظور از آن كسانى هستند كه در علم و دانش،ثابت قدم و صاحبنظرند،البته مفهوم اين كلمه يك مفهوم وسيع است كه همه دانشمندان و متفكران را در بر مىگيرد،ولى در ميان آنها افراد ممتازى هستند كه درخشندگى خاصى دارند و طبعا در درجۀ اول در ميان مصاديق اين كلمه قرار گرفتهاند و هنگامى كه اين تعبير ذكر مىشود و قبل از همه نظرها متوجه آنان مىشود.
و اگر مشاهده مىكنيم در روايات متعددى«راسخون فى العلم» تفسير به پيامبر گرامى اسلام و امامان معصوم(ع)شده روى همين نظر است،زيرا مىدانيم آيات و كلمات قرآن مفاهيم وسيعى دارند كه در ميان مصاديق آن افراد نمونه و فوقالعادهاى ديده مىشود كه گاهى در تفسير آنها تنها از آنان نام مىبرند.
در اصول كافى از امام باقر يا امام صادق(ع)نقل شده است كه فرمود:
پيامبر خدا بزرگترين راسخان در علم بود و تمام آنچه را خداوند بر او نازل كرده بود از