شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٦ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
اثر نسيم بر سطح آن آشكار مىشود[١](و رفت و برگشت دارد.) بعضى براى آيۀ مورد بحث:وَ السَّمٰاءِ ذٰاتِ الرَّجْعِ.تفسير ديگرى ذكر كردهاند و آن تكرار گردش كواكب آسمان و بازگشت آنها به حالت نخستين در طى دورانهاى مختلف است،گردش زمين به دور خود و به دور خورشيد،و حركت سيّارات منظومۀ شمسى،و حركت طلوع و غروب حسى ماه و خورشيد و ستارگان،همه حركاتى است داراى بازگشت،و وجود اين بازگشتها نشانهاى از بازگشت عمومى انسانها به حيات است.(ج ٣٧٢/٢٦-٣٧٣.)
ر ج ف
راجِفَة:(نازعات٦/.)[*]
از مادّۀ«رجف»(بر وزن كشف)به معنى«اضطراب و لرزۀ شديد»است و از آنجا كه اخبار فتنهانگيز مايۀ اضطراب جامعه مىشود به آن«اراجيف»مىگويند.
بسيارى از مفسران معتقدند كه منظور از«راجفه»همان صيحۀ نخستين يا نفخ صور اول است كه شيپور فناى جهان و زلزلۀ نابودى دنياست و اما«رادفة»در آيات مورد بحث،اشاره به صيحۀ دوم يا نفخ صور ثانى است كه نفخۀ حيات و رستاخيز و بازگشت به زندگى جديد است.
بايد توجه داشت كه مادّۀ«رجف»هم به صورت فعل متعدى و هم به صورت لازم آمده است،در صورت اول«راجفه»به معنى همان زلزلۀ عظيمى است كه زمين و همه موجودات را به لرزه در مىآورد و در صورت دوم«راجفه»به معنى خود زمين است كه به لرزه در مىآيد.
به هر حال در آيات مورد بحث به شرح بعضى از نشانهها و حوادث روز بزرگ رستاخيز مىپردازد و مىفرمايد:
«در آن روز كه زلزلههاى وحشتناك همه چيز را به لرزه در مىآورد و به دنبال حادثۀ دومين(صيحۀ عظيم)رخ مىدهد»نازعات٦/ و ٧.
بعضى نيز گفتهاند كه«راجفه»اشاره به زلزلهاى است كه زمين را متلاشى مىكند و«رادفه» زلزلهاى است كه آسمانها را در هم مىريزد،ولى تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد.
(ج ٨١/٢٦-٨٢.)
١)مفردات،راغب،مادّۀ«رجع».
*)يَوْمَ تَرْجُفُ الرّٰاجِفَةُتَتْبَعُهَا الرّٰادِفَةُ.نازعات٦/ و ٧.