نكته ديگرى كه در اين جا قابل ذكر است اين كه:به نظر مى‌رسد قسمت قابل توجهى از سحرها به‌وسيلۀ استفاده از خواص شيميايى و فيزيكى به عنوان اغفال مردم ساده‌لوح انجام مى‌شده است.

مثلا در تاريخ ساحران زمان موسى(ع)مى‌خوانيم كه آنها درون ريسمانها و عصاهاى خويش مقدارى مواد شيميايى مخصوص،(احتمالا جيوه و مانند آن)قرار داده بودند كه پس از تابش آفتاب و يا براثر وسايل حرارتى كه در زير آن تعبيه كرده بودند،به حركت در آمدند و تماشاكنندگان خيال مى‌كردند آنها زنده شده‌اند!اين گونه سحرها حتى در زمان ما نيز كمياب نيست.

مثلا در شيمى امروز اجسام بسيارى را مى‌شناسيم كه وزنشان از هوا سبكتر است و اگر درون جسمى قرار داده شوند،ممكن است آن جسم به حركت درآيد و كسى هم تعجب نمى‌كند، حتى بسيارى از وسايل بازى كودكان امروز شايد در گذشته يك نوع سحر به نظر مى‌رسيد! امروز در سيركها نمايشهايى مى‌دهند كه شبيه سحر ساحران گذشته است با استفاده از چگونگى تابش نور،آيينه‌ها،خواص فيزيكى و شيميايى اجسام،صحنه‌هاى غريب و عجيبى به وجود مى‌آورند كه گاه دهان تماشاچيان از تعجب بازمى‌ماند .

البته اعمال خارق‌العادۀ مرتاضان،آن خود داستان ديگرى است،كه بسيار شگفت‌انگيز است.

«سحر»و اعمال جادوگرى از نظر اسلام به موجب احاديث و روايات،از گناهان كبيره و نيز ممنوع و حرام به شمار مى‌رود،زيرا باعث گمراه ساختن مردم و تحريف حقايق و متزلزل ساختن پايۀ عقايد افراد ساده‌ذهن مى‌شود.

على(ع)مى‌فرمايد:

من تعلم شيئا من السحر قليلا او كثيرا فقد كفر و كان آخر عهده بربه...«كسى كه سحر بياموزد، كم يا زياد،كافر شده است و رابطه او با خدا بكلى قطع مى‌شود...[١]» البته اين حكم اسلامى موارد استثنا نيز دارد،از جمله فراگرفتن سحر به منظور ابطال سحر ساحران و ادعاى مدعيان دروغين نبوّت و يا براى از بين بردن اثر آن در مورد كسانى كه از آن آسيب ديده‌اند،اشكالى ندارد.بلكه گاهى به عنوان واجب كفايى مى‌بايست عده‌اى سحر را

١)وسائل الشيعه،باب ٢٥،من ابواب ما يكتسب به حديث ٧.