شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٠١ - مَشعرالحرام (بقره١٩٨/ )
«شعراى يمانى»است.(ج ٥٦٢/٢٢ و ٥٦٤.)
شَعائِر:(بقره١٥٨/.)[*]
جمع«شعيره»به معنى«علامت و نشانه»است،بنابراين«شعائر اللّه»به معنى«نشانههاى پروردگار»است،يعنى علامتهايى كه انسان را به ياد خدا مىاندازد و خاطرهاى از خاطرات مقدس را در نظرها تجديد مىكند.اين واژه معمولا در مراسم حج(مناسك و برنامههاى آنكه) مسلمانان موظفند احترام همه آنها را نگاه دارند، بهكاررفتهاست و شاهد اين سخن،همين آيۀ مورد بحث و نيز آيۀ ٢ سورۀ مائده و آيات ٣٢ و ٣٦ سورۀ حج مىباشد.(ج ٥٣٩/١،ج ٢٥٠/٤، ج ٩٦/١٤.)
مَشعرالحرام :(بقره١٩٨/.)[**]
در مورد نامگذارى«مشعر الحرام»به اين نام گفته شده كه آنجا مركزى است براى«شعائر حج»و نشانهاى از اين مراسم عظيم و پرشكوه آسمانى.
اما نبايد فراموش كرد كه«مشعر»از«شعور»است،در آن شب تاريخى و هيجانانگيز (شب دهم ذىالحجه )كه زائران خانۀ خدا پس از طى دوران تربيت خود در عرفات،به آنجا كوچ مىكنند و شبى را تا به صبح روى ماسههاى نرم،در زير آسمان پرستاره ،در سرزمينى كه نمونه كوچكى از محشر و پردهاى از رستاخيز بزرگ قيامت است،در آنجا كه جمعيت همچون امواج خروشان دريا به هنگام طوفان همه جا را پر كرده و آواى مردمى كه در حركتند تا به صبح خاموش نمىشود،در چنان محيط بىآلايش و با صفا و تكاندهندهاى،در درون جامۀ معصومانۀ احرام،انسان،جوشش چشمههاى تازهاى از انديشه و فكر و«شعور»در درون خود احساس مىكند و صداى ريزش آن را در اعماق قلب خود به روشنى مىشنود و آنجا را«مشعر» مىنامند.(ج ٣٥/٢.)
[*]إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ...«صفا و مروه از شعائر و نشانههاى خداست...»بقره١٥٨/.
[**]...فَإِذٰا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفٰاتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرٰامِ...«...و هنگامى كه از عرفات كوچ كرديد،خدا را در نزدمشعر الحرام ياد كنيد...»بقره١٩٨/.