شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١٤ - سَبْعَ سَماوات(آسمانهاى هفتگانه) (بقره٢٩/ )
روى هم قرار گرفته است.
٣)بعضى ديگر مىگويند:عدد هفت در آيۀ مورد بحث به معنى عدد تعدادى(عدد مخصوص)نيست،بلكه عدد تكثيرى است كه به معنى تعداد زياد و فراوان مىباشد و اين در كلام عرب و حتى قرآن نظاير قابل ملاحظهاى دارد،مثلا در آيۀ ٢٧ سورۀ لقمان مىخوانيم:
وَ لَوْ أَنَّ مٰا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلاٰمٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مٰا نَفِدَتْ كَلِمٰاتُ اللّٰهِ...
«اگر درختان زمين قلم شوند و دريا مركب،و هفت دريا برآن افزوده شود،كلمات خدا را نمىتوان با آن نوشت...» به خوبى روشن است كه منظور از لفظ«سبعه»در اين آيه مخصوص هفت نيست،بلكه اگر هزاران هزار دريا نيز مركب شود،نمىتوان علم بىپايان خداوند را با آن نگاشت.
بنابراين «سماوات سبع» اشاره به آسمانهاى متعدد و كرات فراوان عالم بالاست بىآنكه عدد خاصى از آن منظور باشد.
٤)آنچه صحيحتر به نظر مىرسد،اين است كه مقصود از «سماوات سبع» همان معنى واقعى آسمانهاى هفتگانه است،تكرار اين عبارت در آيات مختلف قرآن،نشان مىدهد كه عدد «سبع»در اين جا به معنى تكثير نيست،بلكه اشاره به همان عدد مخصوص است.
منتها از آيات قرآن چنين استفاده مىشود كه تمام كرات و ثوابت و سياراتى را كه ما مىبينيم همه جزء آسمان اول است و شش عالم ديگر وجود دارد كه از شعاع ديد ما و ابزارهاى علمى امروز ما بيرون است و مجموعا هفت عالم را به عنوان هفت آسمان تشكيل مىدهند.
شاهد اين سخن اين كه:قرآن مىگويد:
...وَ زَيَّنَّا السَّمٰاءَ الدُّنْيٰا بِمَصٰابِيحَ...«...ما آسمان پايين را با چراغهاى ستارگان زينت داديم...»فصلت١٢/.
در جاى ديگر مىخوانيم:
إِنّٰا زَيَّنَّا السَّمٰاءَ الدُّنْيٰا بِزِينَةٍ الْكَوٰاكِبِ.«ما آسمان پايين را با كواكب و ستارگان زينت بخشيديم»صافات٦/.
از اين آيات به خوبى استفاده مىشود كه همۀ آنچه را ما مىبينيم و جهان ستارگان را تشكيل مىدهد همه جزء آسمان اول است و در ماوراى آن شش آسمان ديگر وجود دارد كه ما در حال حاضر اطلاع دقيقى از جزئيات آن نداريم.(ج ١٦٥/١ تا ١٦٨.)