شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٩٤ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
ر ق ق
رَقّ:(طور٣/.)[*]
از مادّۀ«رقت»گرفته شده و در اصل به معنى«نازك و لطيف بودن»است و به كاغذ يا پوست نازكى كه مطلبى برآن مىنويسند نيز گفته مىشود.
آيۀ مورد بحث سومين آيه از سورۀ طور است.اين سوره از سورههايى است كه با سوگند شروع مىشود،سوگندهايى براى بيان يك واقعيت مهمّ يعنى مسئله قيامت و معاد و رستاخيز و محاسبۀ اعمال انسانها.
اهميّت اين مسئله به قدرى است كه خداوند در آيات مختلف قرآن،به قسمتهاى بسيارى از مقدسات سوگند ياد كرده تا عظمت آن روز و وقوع حتمى آن را روشن سازد،مىفرمايد:
«سوگند به كوه طور»(وَ الطُّورِ)«سوگند به كتابى كه نوشته شده»(وَ كِتٰابٍ مَسْطُورٍ)«در صحنهاى گسترده»(فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ)بنابراين سوگند به كتابى خورده شده كه بر صفحهاى از بهترين صفحات نگاشته شده و در عين حال باز و گسترده است و نه پيچيده(منشور به معنى گسترده است).
بقيه سوگندها از اين قرار است:
«و سوگند به بيت المعمور»(وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ)«و سقف بر افراشته»(وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ)«و سوگند به درياى مملو برافروخته »(وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ)«كه عذاب پروردگارت حتما واقع مىشود»(إِنَّ عَذٰابَ رَبِّكَ لَوٰاقِعٌ)«و چيزى از آن مانع نمىگردد»(مٰا لَهُ مِنْ دٰافِعٍ).
به اين ترتيب پنج سوگندى كه در آغاز اين سوره به چشم مىخورد،معانى سربسته و تفكرانگيزى دارد كه مفسران در تفسير آنها به همه جا دست افكندهاند.(ج ٤١٠/٢٢-٤١١.)
*)فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ.«در صفحهاى گسترده»طور٣/.