شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦١ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
ظرفيت و حوصلۀ خود را از دست مىدهد و گاه حركات او كودكانه مىشود.
با اين تفاوت كه مردم از كودك انتظارى ندارند و از او دارند،بعلاوه در مورد كودكان اين اميدوارى هست كه با رشد و نمو جسم و روحشان همه اين حالات بر طرف مىشود اما در مورد پيران فرتوت و كهنسال چنين اميدى وجود ندارد و با اين تفاوت كه يك كودك چيزى نداشته كه از دست بدهد اما اين پير كهنسال همه سرمايههاى حياتى خود را از دست داده است.
روى اين جهات حال پيران سالخورده در مقايسه با حال كودكان بسيار رقتبارتر و ناگوارتر است.
در بعضى از روايات«ارذل العمر»به سن يكصدسالگى به بالا تفسير شده است[١].
و اين ممكن است ناظر به نوع افراد باشد وگرنه كسانى هستند كه در سنين پايينتر از يكصدسالگى به اين مرحله مىرسند همان گونه كه اشخاصى يافت مىشوند كه در سنين بالاتر از صد نيز كاملا هوشيار و آگاهند.
مخصوصا در علما و دانشمندان بزرگ كه دائما به مباحث علمى اشتغال دارند كمتر ديده مىشود كه چنين وضعى دست دهد و در هر حال بايد در مورد اين بخش از عمر به خدا پناه بريم، ضمنا يادآورى اين سالها كافى است كه ما را از غرور و غفلت بيرون آورد كه در آغاز چه بوديم و اكنون چه هستيم و در آينده چه خواهيم شد.[*](ج ٣١٠/١١،ج ٢٦/١٤-٢٧.)
ر ز ق
رزق:(هود٦/.)[**]
در قرآن مجيد به معانى مختلف آمده است به معنى«عطا و بخشش مستمر،بهرهاى از خير و نيز به معناى خوراك روزانه».
از آنجا كه روزى الهى،عطاى مستمر او به موجودات است به آن رزق گفته مىشود، «روزى»تنها به مواهب مادى نيست و آن معنى وسيعى دارد كه روزيهاى معنوى را نيز در
١)نور الثقلين،ج ٤٧٢/٣،بعضى از مفسران،ارذل العمر را سن ٧٥ و بعضى ٩٠ و بعضى ٩٥ سالگى شمردهاند،ولى حقآن است كه سن معينى ندارد و نسبت به اشخاص متفاوت است.
*) پيرامون مطلب فوق در جلد ٩ صفحه ٧١ و جلد ١٥،صفحه ٢٨٢(تفسير نمونه)گفتگو شده است.
**)وَ مٰا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلاّٰ عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهٰا...«هيچ جنبدهاى در زمين نيست مگر اين كه روزى او بر خداست...»هود٦/.