شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٨ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
فرشتگان كه پشت سر هم فرود مىآيند يارى مىكنم».(ج ١٠٣/٧،ج ٥٣٢/١٥،ج ٨١/٢٦.)
ر د م
ردم:(كهف٩٥/.)[*]
بر وزن«مرد»در اصل به معنى«پر كردن شكاف بهوسيلۀ سنگ»است سپس به معنى وسيعترى كه شامل هرگونه سد و حتى شامل وصله كردن لباس مىشود گفته شده است.
جمعى از مفسران معتقدند كه«ردم»به«سد محكم و نيرومند»گفته مىشود[١].
آيۀ مورد بحث مىگويد:
«(ذو القرنين گفت)...مرا با نيرويى يارى كنيد،تا ميان شما و آنها سد محكمى ايجاد كنم»(أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ رَدْماً)كهف٩٥/.
امنيّت،نخستين و مهمترين شرط يك زندگى سالم اجتماعى است، بههمينجهت «ذو القرنين»براى فراهم كردن آن نسبت به قومى كه مورد تهديد قرار گرفته بودند پرزحمتترين كارها را برعهده گرفت و براى جلوگيرى از مفسدان از نيرومندترين سدها استفاده كرد،سدى كه در تاريخ ضرب المثل شده و سنبل استحكام و بقاست،مىگويند«همچون سد سكندر!»(هرچند ذو القرنين اسكندر نبود.)(ج ٥٣٤/١٢ و ٥٣٩.)
ر د ى
اَرْداكُم:(فصّلت٢٣/.)[**]
از مادّۀ«ردى»(بر وزن رأى)به معنى«هلاكت و يا سقوط از بلندى،همراه با هلاكت» آمده است.
آيۀ مورد بحث مىفرمايد:
«اين گمان بدى بود كه دربارۀ پروردگارتان داشتيد و همان موجب هلاكت شما گرديد و
*)...فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ رَدْماً.كهف٩٥/.
١) آلوسى در روح المعانى و فيض كاشانى در تفسير صافى و فخر رازى در تفسير كبير.
**)وَ ذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْدٰاكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخٰاسِرِينَ.فصلت٢٣/.