شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٧ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
مُرْجفُون:(احزاب٦٠/.[*]
از«ارجاف»گرفته شده به معنى«اشاعه اباطيل به منظور غمگين ساختن ديگران»است و اصل«ارجاف»از مادّۀ«رجف»به معنى«اضطراب و تزلزل»است و از آنجا كه شايعات باطل، ايجاد اضطراب عمومى مىكند اين واژه به آن اطلاق شده است.آيۀ مورد بحث مىفرمايد:
«اگر منافقان و كسانى كه در قلبشان بيمارى است و نيز كسانى كه اخبار دروغ در مدينه پخش مىكنند دست از كارشان بر ندارند ما تو را بر ضد آنان مىشورانيم و بر آنها مسلط خواهيم ساخت،سپس جز مدت كوتاهى نمىتوانند در كنار تو در اين شهر بمانند»احزاب٦٠/.
از تهديدهاى شديد و پرقدرت آيۀ فوق بخوبى استفاده مىشود كه بعد از خاتمه يافتن ماجراى«بنى قريظه»و ريشه كن شدن اين گروه از دشمنان خطرناك داخلى موقعيت مسلمانان در مدينه كاملا تثبيت شد،تنها مخالفتها از ناحيۀ منافقانى انجام مىگرفت كه به صورت ناشناس در صفوف مسلمين بودند و يا جمعى از اوباش و هرزگان و شايعهپراكنان،پيامبر(ص)نيز از موضع قدرت با آنها برخورد كرد و به آنان شديدا اخطار نمود كه اگر دست از سمپاشيها و توطئهها برندارند با يك هجوم و حمله حسابشان يكسره خواهد شد و همين برخورد قاطعانه و كاملا جدى و حساب شده اثر خود را بخشيد.(ج ٤٢٩/١٧-٤٣٠ و ٤٣٣.)
رجل
رِجال:(نساء٣٤/.)[**]
جمع«رجل»به معنى«مردان»است،گاه«رجل»به«رجلة»جمع بسته مىشود.[***]
آيۀ مورد بحث مىفرمايد:«مردان سرپرست و خدمتگزار زنان هستند...»(الرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَى النِّسٰاءِ)براى توضيح اين جمله بايد توجه داشت كه خانواده يك واحد كوچك اجتماعى است و همانند يك اجتماع بزرگ بايد رهبر و سرپرست واحدى داشته باشد،زيرا رهبرى و سرپرستى دستهجمعى كه زن و مرد مشتركا آن را به عهده بگيرند مفهومى ندارد و در نتيجه مرد يا زن يكى بايد«رئيس»خانواده و ديگرى«معاون»و تحت نظارت او باشد.قرآن در اين جا
*)...وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ...«...و(همچنين)آنها كه اخبار دروغ و شايعات بىاساس را در مدينه پخشمىكنند...»احزاب٦٠/.
**)اَلرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَى النِّسٰاءِ...نساء٣٤/.
***) فرهنگ لاروس،ماده«رجل»