شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٦ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
جاى ترديد نيست كه حد اكثر تعدد زوجات(آن هم با فراهم شدن شرايط خاصش)بيش از چهار نفر نيست.
ذكر اين نكته لازم است كه«واو»در جملۀ بالا به معنى«او»(يا)مىباشد نه اين كه منظور اين باشد كه شما مىتوانيد دو همسر به اضافه سه همسر به اضافه چهار همسر كه مجموع آنها ٩ نفر مىشود انتخاب كنيد زيرا اگر منظور اين بود بايد صريحا عدد ٩ ذكر شود نه به اين صورت از هم گسسته و پيچيده،بعلاوه از نظر فقه اسلام اين مسئله جزو ضروريات است كه زايد بر چهار همسر مطلقا ممنوع است.[*](ج ٢٥٣/٣-٢٥٤ و ٢٩٥.)
ر ب و
رَبَّيٰانى:(اسراء٢٤/.)[**]
در اصل از مادّۀ«ربو»(بر وزن غُلوّ)به معنى«افزون شدن و نمو كردن»است.
آيۀ مورد بحث،قسمتى از ريزهكاريهاى برخورد مؤدبانه و فوقالعاده احترامآميز فرزندان را نسبت به پدران و مادران بازگو مىكند و به فرزندان سفارش مىكند و مىفرمايد:
«...بگو بار پروردگارا!آنها را مشمول رحمت خويش قرار ده همان گونه كه در كودكى مرا تربيت كردهاند»(وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمٰا كَمٰا رَبَّيٰانِي صَغِيراً)اسراء٢٤/.
قرآن نسبت به والدين دستور به تواضع و فروتنى مىدهد،تواضعى كه نشاندهندۀ محبت و علاقه باشد و تأكيد مىكند حتّى موقعى كه رو بهسوى خدا مىآورى پدر و مادر را(چه در حيات و چه در ممات)فراموش مكن و تقاضاى رحمت پروردگار براى آنها بنما،مخصوصا اين تقاضايت را با اين دليل همراه ساز و بگو:خداوندا همان گونه كه آنها در كودكى مرا تربيت كردند تو مشمول رحمتشان فرما.
نكته مهمى كه از اين تعبير علاوه بر آنچه گفته شد استفاده مىشود اين است كه اگر پدر و مادر آنچنان مسن و ناتوان شوند كه به تنهايى قادر بر حركت و دفع آلودگيها از خود نباشند، فراموش مكن كه تو هم در كودكى چنين بودى و آنها از هرگونه حمايت و محبت از تو دريغ
*)كلمات:اربع و اربعة به معنى«چهار»كه به ترتيب،در سورۀ نور آيۀ ٨ و سورۀ توبه آيۀ ٢ آمده است،همچنينواژۀ«رابع»(چهارم)در سوره كهف،آيه ٢٢ به چشم مىخورد.
**)...وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمٰا كَمٰا رَبَّيٰانِي صَغِيراً.اسراء٢٤/.