را كه از ميدان احد فرار كردند سرزنش مى‌كند و مى‌گويد:پيامبران بسيارى بودند كه خداپرستان مبارزى در صف ياران آنها قرار داشتند،سپس رفتار و گفتار آنها را چنين شرح مى‌دهد:

آنان به يارى پيامبران خود برخاستند و از تلفات سنگين و جراحات سخت و مشكلات طاقت‌فرسايى كه در راه خدا ديدند هرگز سست و ناتوان نشدند،آنها در مقابل دشمن هيچ‌گاه تضرع و زارى و خضوع و كرنش نكردند و تسليم نشدند،بديهى است خداوند هم چنين افرادى را دوست دارد كه دست از مقاومت بر نمى‌دارند.(ج ١٢١/٣.)

رَبّانيون:(مائده٦٣/.)[*]

جمع«ربّانى»و در اصل از كلمۀ«ربّ»گرفته شده و به معنى دانشمندانى است كه مردم را به‌سوى خدا دعوت مى‌كنند،[**]ولى در بسيارى از موارد اين كلمه به علماى مذهبى مسيحى اطلاق مى‌شده است.

و امّا كلمۀ«ربّانيّين»آل عمران٧٩/.نيز جمع«ربّانى»است و به كسى گفته مى‌شود كه پيوند و ارتباط او با پروردگار محكم باشد و از آنجا كه از مادّۀ«ربّ»است به كسى كه به تدبير و اصلاح و تربيت ديگران بپردازد نيز گفته مى‌شود و از نظر قواعد ادبيات عرب اين كلمه «منسوب»است،منتها به هنگام اضافه«ياءِ نسبت»،الف به آن اضافه مى‌شود،همان‌طور كه منسوب به«بحرين»را«بحرانى»مى‌گويند در اين جا نيز«ربانى»گفته مى‌شود.(ج ٤٨٢/٢،ج ٤٤٦/٤.)

ربائب:(نساء٢٣/.)[***]

جمع«ربيبه»به معنى«دختران زن،دختر همسر از شوهر ديگر»است و«ربيبه» ازاين‌جهت گفته شده كه شخص او را تربيت مى‌كند و به معنى«مربوبه»است(تربيت شده).

آيۀ مورد بحث دربارۀ تحريم ازدواج با محارم است از جمله مى‌فرمايد:

«...و دختران همسرانتان كه در دامان شما قرار دارند(بر شما حرام شده است)به شرط

*)لَوْ لاٰ يَنْهٰاهُمُ الرَّبّٰانِيُّونَ وَ الْأَحْبٰارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ...«چرا دانشمندان نصارى و علماى يهود آنها را ازسخنان گناه‌آميز و خوردن مال حرام نهى نمى‌كنند؟...»مائده٦٣/.

**) سيوطى در كتاب الاتقان مى‌نويسد:من گمان مى‌كنم كه اين واژۀ عربى نيست بلكه عبرى يا سريانى است.«ترجمۀالاتقان،جلد ٢،ص ٤٧٢.».

***) ...وَ رَبٰائِبُكُمُ اللاّٰتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسٰائِكُمُ اللاّٰتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ...نساء٢٣/.