وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ.به اين معنى كه به هنگام ارتكاب گناه و لغزش،تنها به پشيمان شدن و ندامت و استغفار قناعت نمى‌كنند،بلكه عملاً در مقام جبران بر مى‌آيند و هر اندازه گناه و لغزش آنها بزرگتر باشد به همان اندازه حسنات بيشترى انجام مى‌دهند تا وجود خود و جامعه را از لوث گناه با آب حسنات بشويند.

اين احتمال نيز در تفسير آيه وجود دارد كه آنها بدى را با بدى تلافى نمى‌كنند،بلكه سعى دارند اگر از كسى نسبت به آنها بدى برسد،با انجام نيكى در حق وى،او را شرمنده و وادار به تجديد نظر كنند،همان گونه كه در آيۀ ٣٤ سورۀ فصلت مى‌خوانيم:

...اِدْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَدٰاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ.

«بدى را به آنچه نيكوتر است از خود دور ساز كه در اين هنگام كسى كه ميان تو و او دشمنى و عداوت است تغيير چهره مى‌دهد گويى دوست صميمى توست!».

در عين حال هيچ مانعى ندارد كه آيۀ مورد بحث در صدد بيان هر دو معنى باشد.

در احاديث اسلامى نيز احاديثى به مضمون هر دو تفسير وارد شده است.

در حديثى از پيامبر(ص)مى‌خوانيم كه به معاذ بن جبل فرمود:

اذا عملت سيئة فاعمل بجنبها حسنة تمحها.«هنگامى كه كار بدى كردى در كنار آن كار خوبى انجام ده كه آن را محو كند»[١].

و در نهج البلاغه مى‌خوانيم كه امير مؤمنان على(ع)فرمود:

عاتب آخاك بالاحسان اليه و اردد شره بالانعام عليه.«برادرت را در برابر كار خلافى كه انجام داده است به‌وسيلۀ نيكى سرزنش كن و شر او را از طريق انعام و احسان به او برگردان»[٢].

البته بايد توجه داشت اين يك حكم اخلاقى و مخصوص به مواردى است كه اين گونه برنامه‌ها مؤثر واقع مى‌شود وگرنه اجراى حدود و كيفر بدكاران كه به عنوان يك قانون در قوانين اسلامى آمده است،در همۀ كسانى كه مشمول آن هستند يكسان اجرا مى‌شود.

همچنين در آيۀ ٧٢ سورۀ بقره به جملۀ:فادّرأتم بر مى‌خوريم:

وَ إِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادّٰارَأْتُمْ فِيهٰا...«هنگامى كه فردى را به قتل رسانديد سپس دربارۀ(قاتل) او به نزاع پرداختيد...»

[١]مجمع البيان،ذيل،آيۀ مورد بحث.

[٢] كلمات قصار،نهج البلاغه،جمله ١٥٨[در بعضى نسخه‌ها جملۀ ١٦٠ آمده است].