شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٨٣ - ضياء (انبياء٤٨/ )
و ان ضاهيته بالملابس فهو كموشى الحلل.«و اگر بخواهى او را به پارچههاى پوشيدنى تشبيه كنى مىگويى از حلّههاى نقشدار است»[*].(ج ٣٦٠/٧.)
ضوأ
اضاء:(بقره٢٠/.)[**]
مصدرش«اضاءة»(روشن كردن)و در اصل از مادّۀ«ضوء»به معنى«روشن شدن»گرفته شده است و مفهوم جملۀ«كُلَّمٰا أَضٰاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ»آن است كه هر زمان برقى مىزند و صفحۀ بيابان را روشن مىسازد(منافقان)چند گامى در پرتو آن راه مىروند.در آيۀ ٥ سورۀ يونس مىخوانيم:هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيٰاءً وَ الْقَمَرَ نُوراً.«آن خدايى است كه خورشيد را روشنايى و ماه را نوربخش قرار داد»از امام باقر(ع)چنين نقل شده كه فرمود:
أضاءت الارض بنور محمد(ص)...«خداوند صفحه روى زمين را به محمّد(ص)روشن ساخت همان گونه كه با نور آفتاب،لذا محمد(ص)را به خورشيد تشبيه كرد و وصى او على(ع) را به ماه»[١].(ج ١١١/١-١١٢.)
ضياء:(انبياء٤٨/.)[***]
در اصل«ضواء»بوده است به معنى«نور و روشنايى»است كه از درون ذات چيزى بجوشد و با توجه به آيه،مسلّما قرآن و تورات و معجزات انبياء چنين بوده است.
و امّا فرق ميان«ضياء»و«نور»كه در آيۀ ٥ سورۀ يونس[****]آمده چنين است:
دربارۀ تفاوت ميان ضياء و نور،مفسران گفتگو فراوان دارند،بعضى هر دو را مترادف و به
[*]به نقل از قاموس قرآن.
[**]....كُلَّمٰا أَضٰاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَ إِذٰا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قٰامُوا...«...هر زمان برقى مىزند(صفحه بيابان را)براى آنها روشنمىسازد(و منافقان)چند گامى در پرتو آن راه مىروند و هنگامى كه خاموش مىشود توقف مىكنند...»بقره٢٠/.
[١] نور الثقلين،ج ٣٦/١.
[***]وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسىٰ وَ هٰارُونَ الْفُرْقٰانَ وَ ضِيٰاءً وَ ذِكْراً لِلْمُتَّقِينَ.«ما به موسى و هارون«فرقان»(وسيله جدا كردن حق ازباطل)و نور و آنچه مايۀ يادآورى پرهيزگاران است داديم»انبياء٤٨/.
[****]هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيٰاءً وَ الْقَمَرَ نُوراً...«او كسى است كه خورشيد را روشنايى و ماه را نور قرار داد...»يونس٥/.