شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٠٢ - صاغِرون (توبه٢٩/ )
و رعد براثر مبادلۀ الكتريسته ميان دو قطعۀ ابر است كه يك قطعه آن الكتريسته مثبت و ديگرى الكتريسته منفى دارند و چون هر دو در آسمانند معمولا جز براى هواپيماها خطرى ندارند.
«صاعقه»به گفتۀ«راغب»در«مفردات»صداى مهيبى است كه در جو ايجاد مىشود و آتش يا مرگ،يا عذاب به همراه دارد(و بههمينجهت است كه گاهى صاعقه را به مرگ و گاه به آتش اطلاق مىكنند).
«صاعقه»به معنى عام،به معنى هر چيزى است كه انسان را هلاك مىكند و به گفتۀ مجمع البيان:
«المهلكة من كلّ شىء» و به معنى خاص،همان جرقۀ عظيم آتشينى است كه از آسمان فرود مىآيد و هر چيزى را كه در مسير آن قرار گيرد مىسوزاند.(ج ٣٥٧/٦،ج ٢٣٤/٢٠ و ٢٣٩.) صاعقه و صاقعه:
هر دو قريب المعنى است در اصل به معنى«فروريختن توأم با صداى شديد»است،با اين تفاوت كه«صاعقه»در اجسام آسمانى گفته مىشود و«صاقعه»در اجسام زمينى،و به گفته بعضى از اهل لغت«صاعقه»گاهى به معنى«مرگ»و گاه به معنى«عذاب»و گاه به معنى «آتش»است،اين واژه همانطور كه در شرح آن گذشت غالبا به صداى شديدى كه از آسمان توأم با آتش سوزان و مرگبارى بر مىخيزد و محل وقوع آن را به لرزه در مىآورد،گفته مىشود كه هر سه معنى(مرگ و عذاب و آتش)در آن جمع است.(ج ٣٦٧/٢٢.)
ص غ ر
صاغِرون:(توبه٢٩/.)[*]
از مادّۀ«صغر»(بر وزن پسر)به معنى كسى است كه به كوچكى راضى شود و منظور از آن در آيۀ مورد بحث آن است كه پرداختن جزيه بايد به عنوان خضوع در برابر آيين اسلام و قرآن بوده باشد و به تعبير ديگر نشانهاى براى همزيستى مسالمتآميز و قبول موقعيت يك اقليت
[*]...حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صٰاغِرُونَ.«(با كسانى از اهل كتاب كه نه ايمان به خدا،و نه به روز جزا دارند ونه آنچه را خدا و رسولش تحريم كرده حرام مىشمرند،و نه آيين حق را مىپذيرند،پيكار كنيد)تا زمانى كه جزيه را با دستخود با خضوع و تسليم بپردازند»توبه٢٩/.