شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٥ - صَدَق (احزاب٢٢/ )
در آيۀ ٩٦ سورۀ كهف،واژۀ«صدف»به معنى«كنارۀ كوه»آمده است.[*](ج ٢٤٣/٥،ج ٤٤/٦،ج ٥٣٥/١٢.)
ص د ق
صَدَق:(احزاب٢٢/.)[**]
از مادّۀ«صدق»به معنى«راست گفتن»است،آيۀ مورد بحث در بيان حال مؤمنان راستين در جنگ احزاب است،مىفرمايد:
«هنگامى كه مؤمنان،لشكريان احزاب را ديدند،نه تنها تزلزلى به دل راه ندادند،بلكه گفتند اين همان است كه خدا و رسولش به ما وعده فرموده و طلايۀ آن آشكار گشته و خدا و رسولش راست گفتهاند...»احزاب٢٢/.
اين كدام وعده بود كه خدا و پيامبر(ص)وعده داده بودند؟ بعضى گفتهاند اين اشاره به سخنى است كه قبلا پيامبر(ص)گفته بود كه بزودى قبايل عرب و دشمنان مختلف شما دست به دست هم مىدهند و به سراغ شما مىآيند،امّا بدانيد سرانجام پيروزى با شماست.
ديگر اين كه خداوند در سورۀ بقره آيۀ ٢١٤ به مسلمانان فرموده بود كه«آيا گمان مىكنيد به سادگى وارد بهشت خواهيد شد بىآنكه حوادثى همچون حوادث گذشتگان براى شما رخ دهد؟همانها كه گرفتار ناراحتيهاى شديد شدند و آنچنان عرصه به آنان تنگ شد كه گفتند:
يارى خدا كجاست؟».
خلاصه اين كه به آنها گفته شده بود كه شما در بوتههاى آزمايش سختى آزموده خواهيد شد و آنها با مشاهدۀ احزاب متوجه صدق گفتار خدا و پيامبر(ص)شدند و بر ايمانشان افزود.
البته اين دو تفسير با هم منافاتى ندارد،مخصوصا با توجه به اين كه يكى در اصل وعدۀ خدا و ديگرى وعدۀ پيامبر(ص)است و اين دو در آيۀ مورد بحث با هم آمده،جمع ميان اين دو كاملا مناسب به نظر مىرسد.(ج ٢٤٤/١٧.)
[*]آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتّٰى إِذٰا سٰاوىٰ بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ...«(ذو القرنين گفت:)قطعات بزرگ آهن براى من بياوريد(و آنها راروى هم چيد)تا كاملا ميان دو«كنارۀ كوه»را پوشانيد...»كهف٩٦/.
[**]...وَ صَدَقَ اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ...«...و خدا و رسولش راست گفتهاند...»احزاب٢٢/.