شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٧٦ - صِحاف (زخرف٧١/ )
مىكنند:
«مىگويند:اگر ما گوش شنوا داشتيم و عقل خود را به كار مىگرفتيم،هرگز از دوزخيان نبوديم»ملك١٠/.
آرى« اينجاست كه به گناه خود اعتراف مىكنند،دور باشند دوزخيان از رحمت خدا»(فَسُحْقاً لِأَصْحٰابِ السَّعِيرِ)ملك١١/.
در اين آيات ضمن بيان سرنوشت وحشتناك دوزخيان،انگشت روى عليت اصلى بدبختى آنها گذارده شده است،مىگويد:از يكسو خداوند گوش شنوا،عقل و هوش داده،و ازسوىديگر پيامبرانش را با دلايل روشن فرستاده،اگر اين دو با هم ضميمه شوند سعادت انسان تأمين است، ولى هنگامى كه انسان گوش دارد اما با آن نمىشنود و چشم دارد و نمىبيند و عقل دارد و نمىانديشد،اگر تمام پيامبران الهى و كتب آسمانى به سراغ او آيند اثرى ندارد.
(ج ٣٢٨/٢٤-٣٢٩.)
ص ح ف
صِحاف:(زخرف٧١/.)[*]
جمع«صحفة»(بر وزن صفحه)در اصل از مادّۀ«صحف»به معنى«گستردن»گرفته شده و در آيۀ مورد بحث به معنى«ظرفهاى بزرگ و وسيع»است.
اين آيه،بهشت جاويدان را با نعمتهايى ارزنده به بندگان خالص خدا و مؤمنان صالح نويد مىدهد،مىفرمايد:
«ظرفها(ى غذا)و جامها(ى شراب طهور)از طلا گرداگرد آنها مىگردانند...»زخرف ٧١/.
بنابراين،«صحاف»به معنى ظرفهاى بزرگ است و«صحيفة»كاسهاى است كه فقط يك نفر را سير مىكند،«مئكلة»ظرفى است كه دو يا سه نفر را سير مىكند،«صحفة»پنج نفر را، «قصعة»ده نفر را،و«جفنة»بزرگترين كاسههاست كه بيش از ده نفر را سير مىكند.[**](ج ١١٥/٢١.)
[*]يُطٰافُ عَلَيْهِمْ بِصِحٰافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوٰابٍ...زخرف٧١/.
[**] كتاب واژههاى قرآن،مادّۀ«صحف».