شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦٥ - اَصابع (نوح٧/ )
شكرگزارى نعمت،اشاره به اين كه افراد با ايمان نه در مشكلات و روزهاى سخت دست و پاى خود را گم مىكنند و تسليم حوادث مىشوند و نه در روزهاى پيروزى و نعمت،گرفتار غرور و غفلت! تكيه بر اين دو صفت در آيات مورد بحث و چند مورد ديگر از آيات قرآن[١]اشاره به نكات لطيفى دارد:
اين دو صفت مجموعا ترسيم گويايى از حقيقت ايمان است،لذا در حديثى از پيامبر اكرم(ص)مىخوانيم:
الايمان نصفان:نصف صبر،و نصف شكر.«ايمان دونيمه است،نيمى از آن صبر و نيمى از آن شكر است»[٢].(ج ٢٧٢/١٠،ج ٤٥٢/٢٠.)
ص ب ع
اَصابع:(نوح٧/.)[*]
جمع«اصبع»به معنى«انگشتان»است.آيۀ مورد بحث ناظر بر رفتار قوم منحرف نوح(ع) است كه انگشتان خود را در گوشهايشان مىگذاشتند تا گفتار حق را نشنوند.نوح در ادامۀ سخنانش مىگويد:
«خداوندا!من هر زمان آنها را دعوت كردم كه ايمان بياورند تا تو آنها را مشمول آمرزش خود قرار دهى،آنها انگشتان خويش را در گوشهاى خود قرار داده و لباسهايشان را بر خود پيچيدند و در مخالفت و عدم ايمان اصرار ورزيدند و شديدا استكبار كردند»نوح٧/.
گذاشتن انگشت در گوشها براى اين بوده كه صداى حق را نشنوند و پيچيدن لباس بر خويشتن يا به اين معنى است كه لباس بر سر مىانداختند تا پشتوانهاى براى انگشتان فروكرده در گوش باشد و كمترين امواج صوتى به پرده صماخ آنها نرسد و ازآنجا پيامى به مغز منتقل نگردد!و يا مىخواستند صورت خود را بپوشانند مبادا چشمانشان بر قيافۀ ملكوتى نوح،اين پيامبر بزرگ بيفتد در واقع اصرار داشتند هم گوش از شنيدن بازماند و هم چشم از ديدن!
[١]لقمان٣١/،سبا١٩/.
[٢] تفسير صافى،مجمع البيان،فخر رازى و قرطبى،ذيل آيۀ ٣١ سورۀ لقمان.
[*]وَ إِنِّي كُلَّمٰا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصٰابِعَهُمْ فِي آذٰانِهِمْ وَ اسْتَغْشَوْا ثِيٰابَهُمْ...»نوح٧/.