فروغ)باشد،آن چراغ در حبابى قرار دارد،حبابى شفاف و درخشنده همچون يك ستارۀ فروزان،اين چراغ با روغنى افروخته مى‌شود كه از درخت پربركت زيتونى گرفته شده كه نه شرقى است و نه غربى...»نور٣٥/.

كلمۀ«زجاجه»در آيۀ مورد بحث به معنى«شيشه»است و در اصل به سنگهاى شفاف گفته شده است و از آنجا كه شيشه از مواد سنگى ساخته مى‌شود و شفاف است به آن«زجاجه»گفته شده و در اين جا به معنى حبابى است كه روى چراغ مى‌گذاشتند تا هم شعله را محافظت كند و هم گردش هوا را،از طرف پايين به بالا،تنظيم كرده،بر نور و روشنايى شعله بيفزايد.

جملۀ:يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبٰارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لاٰ شَرْقِيَّةٍ وَ لاٰ غَرْبِيَّةٍ.در اين آيه،اشاره به مادّۀ انرژى‌زاى فوق‌العاده مستعد براى اين چراغ است،چرا كه«روغن زيتون»كه از درخت پربار و پربركتى گرفته شود يكى از بهترين روغنها براى اشتعال است،آن هم درختى كه تمام جوانب آن به طور مساوى در معرض تابش نور آفتاب باشد،نه در جانب شرق باغ و كنار ديوارى قرار گرفته باشد و نه در جانب غرب كه تنها يك سمت آن آفتاب ببيند و در نتيجه ميوه آن نيمى رسيده و نيمى نارس و روغن آن ناصاف گردد.(ج ٤٧٧/١٤.)

ص ب ر

صَبَرُوا:(رعد٢٢/.)[*]

از مادّۀ«صبر»گرفته شده و به معنى استقامت و ايستادگى در برابر حوادث است و ضامن سربلندى و پيروزى است و در حقيقت ريشۀ اصلى هرگونه پيروزى مادّى و معنوى را تشكيل مى‌دهد.اهميّت آن در پيشرفتهاى فردى و اجتماعى زياد است،اين همان چيزى است كه على(ع)در كلمات قصارش آن را به منزلۀ سر در برابر بدن معرّفى كرده است:

...و عليكم بالصبر،فان الصبر من الايمان كالرأس من الجسد...«بر شما باد به صبر و استقامت كه صبر در برابر ايمان همچون سر است در مقابل تن...»[١]بسيارى از علماى اخلاق براى«صبر»سه شاخه ذكر كرده‌اند:

[*]وَ الَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغٰاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَ أَقٰامُوا الصَّلاٰةَ...«و آنها كه به خاطر ذات(پاك)پروردگارشان شكيبايى مى‌كنندو نماز بر پا مى‌دارند...»رعد٢٢/.

١) نهج البلاغه،كلمات قصار شمارۀ ٨٢.