شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٣ - دينار (آل عمران٧٥/ )
بيهودهگرايان قرار مىدهيم،تا در نظر انديشمندان و صاحبان عقل،اين پندارها در هم كوبيده و نابود شود.(ج ٣٧١/١٣-٣٧٢.)
د م ى
دَم:(بقره١٧٣/.)[*]
به نقل از قاموس،در اصل«دمى»بوده و به معنى«خون»است كه در شريان و وريد جريان دارد.
آيۀ مورد بحث دربارۀ روشن ساختن غذاهاى حرام و ممنوع گفتگو كرده است،مىفرمايد:
«خداوند تنها(گوشت)مردار و خون و گوشت خوك و آنچه نام غير خدا به هنگام ذبح برآن گفته شود حرام كرده است...»بقره١٧٣/.
به اين ترتيب سه قسمت از گوشتهاى حرام به اضافۀ خون كه بيش از همه مورد ابتلاى مردم آن زمان بوده است در اين جا ذكر شده كه بعضى پليدى ظاهرى دارند و بر كسى مخفى نيست، مانند مردار،خون و گوشت خوك،و بعضى پليدى معنوى دارند مانند قربانيهايى كه براى بتها مىكردند.
بايد توجه داشت كه لفظ«دم»مفرد است و به«دِماء»جمع بسته شده كه در آيه ٣٠ سوره بقره چنين آمده:
...قٰالُوا أَ تَجْعَلُ فِيهٰا مَنْ يُفْسِدُ فِيهٰا وَ يَسْفِكُ الدِّمٰاءَ...«...فرشتگان عرض كردند (پروردگارا)آيا در زمين كسى را قرار مىدهى كه فساد كند و خونها بريزد؟!...»(ج ١٧٣/١ و ٥٨٢.)
دنر
دينار:(آل عمران٧٥/.)[**]
معرب كلمۀ لاتينى«دناريوس»)suiraneD(نوعى پول طلا كه در قديم رايج بوده،اكنون پول عراق را مىگويند كه معادل يك ليرۀ انگليسى است و در فارسى يكصدم ريال پول ايران
[*]إِنَّمٰا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ مٰا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللّٰهِ...بقره١٧٣/.
[**]وَ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطٰارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَ مِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينٰارٍ لاٰ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاّٰ مٰا دُمْتَ عَلَيْهِ قٰائِماً...