شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٢٧ - شَمس (يس٣٧/ )
رميدگى)است.
آيۀ مورد بحث يكى از چهرههاى بسيار زشت و زنندۀ مشركان و منكران معاد را در بر خورد با توحيد منعكس مىسازد و مىفرمايد:
«هنگامى كه نام خداوند يگانۀ يكتا برده مىشود دلهاى كسانى كه به آخرت ايمان ندارند مشمئز و متنفر مىشود...» گاه انسان چنان به زشتيها خو مىگيرد و از پاكيها و نيكيها بيگانه مىشود كه از شنيدن نام حق ناراحت و از شنيدن باطل مسرور و شاد مىشود،در برابر خداوندى كه آفرينندۀ عالم هستى است سر تعظيم فرود نمىآورد،اما در برابر قطعه سنگ و چوبى كه خود ساخته و يا انسان و موجوداتى همانند خود زانو مىزند و تعظيم مىكند.
شبيه اين معنى در آيۀ ٤٦ سورۀ اسراء نيز آمده است:«هنگامى كه پروردگارت را در قرآن به وحدانيت ياد مىكنى،فرار مىكنند!» پيامبر بزرگ خدا نوح از دست اين گونه كجانديشان به خدا شكايت مىكند و مىگويد:
«خداوندا!هر زمان آنها را دعوت كردم تا به درگاه تو آيند،و آنها را بيامرزى،انگشت در گوشها گذاردند و لباس بر سر و صورت خود پوشيدند تا صداى مرا نشنوند و در مسير گمراهى اصرار ورزيدند و استكبار كردند!»(نوح٧/.).
آرى چنين است حال متعصبان لجوج و جاهلان مغرور.
ضمنا از اين آيه بخوبى استفاده مىشود كه سرچشمۀ بدبختى اين گروه دو چيز بوده است:
يكى انكار اصل توحيد و ديگرى عدم ايمان به آخرت.(ج ٤٨٦/١٩-٤٨٧.)
ش م س
شَمس:(يس٣٧/.)[*]
به معنى«آفتاب يا خورشيد»است.در اين آيه سومين آيتى كه بعد از آيت شب به آن اشاره شده آيت نور و روشنايى و آفتاب است،مىگويد:«خورشيد(نيز براى آنها آيتى است)كه پيوسته بهسوى قرارگاهش در حركت است...» اين آيه بوضوح حركت خورشيد را به طور مستمر بيان مىكند،اما در اين كه منظور از اين
[*]وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهٰا...يس٣٧/.