شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٨٠ - «اشراط السّاعة»چيست؟(محمّد١٨/ )
پرتاب مىشود،و از مادّۀ«شر»گرفته شده است.
بيشترين آيات اين سوره(مرسلات)حاكى از سرنوشت نهايى تكذيبكنندگان قيامت و منكران آن است كه براستى انسان را در وحشتى عميق فرومىبرد و ابعاد فاجعه را روشن مىسازد و از امتيازات اين سوره آن است كه آيۀ:وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.«واى در آن روز بر تكذيبكنندگان»ده بار تكرار شده و هربار به دنبال مطلب تازهاى!(ج ٤١٨/٢٥.)
ش ر ط
اشراط
«اشراط السّاعة»چيست؟(محمّد١٨/.)[*]
«اشراط»جمع«شرط»(بر وزن شرف)به معنى«علامت»است،بنابراين«اشراط الساعة»اشاره به نشانههاى نزديك شدن قيامت است.
در اين كه منظور از نشانههاى نزديك شدن رستاخيز چيست؟مفسران بحثهاى فراوانى دارند،بسيارى معتقدند كه«اشراط الساعة»در آيۀ مورد بحث قيام شخص پيامبر(ص)است،[**]به شهادت حديثى كه از خود آن حضرت نقل شده كه فرمود:
بعثت انا و الساعة كهاتين و ضم السبابة و الوسطى.«بعثت من و قيامت مانند اين دو است اشاره به دو انگشت مباركش كرد،انگشت اشاره و انگشت وسط كه در كنار يكديگرند»[١].
و بعضى مسئله«شقالقمر »و پارهاى ديگر از حوادث عصر پيامبر(ص)را نيز جزء «اشراط الساعة»شمردهاند.
احاديث متعددى در اين زمينه نيز وارد شده كه مخصوصا شيوع بسيارى از گناهان در ميان مردم به عنوان نشانههاى نزديك شدن قيامت معرفى شده است.
مانند حديثى كه شيخ مفيد در«روضة الواعظين»از پيامبر(ص)نقل كرده كه فرمود:
من اشراط السّاعة ان يرفع العلم،و يظهر الجهل،و يشرب الخمر و يفشو الزّنا.«از نشانههاى
[*]فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جٰاءَ أَشْرٰاطُهٰا...«آيا آنها جز اين انتظارى دارند كه قيامت ناگهان بر پاشود(آنگاه ايمان آورند)در حالى كه هم اكنون نشانههاى آن آمده است...»محمد١٨/.
**) براى كسب اطلاع بيشتر به تفسير نمونه،جلد ٢١،صفحه ٤٥٠ رجوع شود.
[١] مجمع البيان و تفاسير:قرطبى و فى ظلال و ديگر تفاسير،ذيل آيه مورد بحث.