شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧٣ - بحثى بيشتر پيرامون بلوغ اشدّ
غالبا در سن ١٨ سالگى است.
بعضى ديگر«بلوغ اشد»را به معنى كمال جسمى دانستهاند.در حديثى از امام صادق(ع) كه در كتاب معانى الاخبار نقل شده،مىخوانيم:
«اشد،سن ١٨ سالگى است» در ميان اين تعبيرات تفاوت زيادى نيست و از مجموعۀ آن با توجه به معنى لغوى اين واژه ،تكامل نيروهاى جسمى و فكرى و روحى استفاده مىشود.(ج ٣٦٠/٩،ج ١٠٩/١٢-١١٠،ج ٣٩/١٦-٤٠.)
بحثى بيشتر پيرامون بلوغ اشدّ
گفتيم«اشدّ»به معنى«استحكام و قوت جسمى و روحى»است و«بلوغ اشدّ»به معنى رسيدن به اين مرحله است،ولى اين عنوان در قرآن مجيد به مراحل مختلفى از عمر انسان اطلاق شده است.
گاهى به معنى سن بلوغ آمده مانند:وَ لاٰ تَقْرَبُوا مٰالَ الْيَتِيمِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ...
«نزديك مال يتيم نشويد مگر به نحو احسن تا زمانى كه به حد بلوغ برسد...»اسراء٣٤/.
و گاهى به معنى رسيدن به چهلسالگى است مانند:...حَتّٰى إِذٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً...
«تا زمانى كه بلوغ اشد پيدا كند و به چهل سال برسد»احقاف١٥/.
و گاهى به معنى مرحله قبل از پيرى آمده مانند:...ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً...
«سپس خداوند شما را به صورت طفلى از عالم جنين بيرون مىفرستد،سپس به مرحله استحكام جسم و روح مىرسيد،سپس به مرحلۀ پيرى»غافر٦٧/.
اين تفاوت تعبيرات ممكن است به خاطر اين باشد كه انسان براى رسيدن به استحكام روح و جسم مراحلى را مىپيمايد كه بدون شك رسيدن به حد بلوغ يكى از آنهاست و رسيدن به چهلسالگى كه معمولا توأم با يك نوع پختگى در فكر و عقل مىباشد مرحله ديگر است و همچنين قبل ازآنكه انسان قوس نزولى خود را سير كند و به وهن و سستى گرايد.
فخر رازى در تفسيرش در اين زمينه سخنى دارد كه ذيلا مىشنويد:
«مدت گردش ماه(تا هنگامى كه به محاق برسد)بيست و هشت روز است هنگامى كه آن