گروههايى همانند بنى اميه و يهوديان سنگدل و لجوج و همه كسانى كه در خط آنها گام بر مى‌دارند،باشد و شجرۀ زقوم در قيامت تجسمى از وجود اين شجرات خبيثه در جهان ديگر است و همۀ اين شجرات خبيثه مايۀ آزمايش و امتحان مؤمنان راستين در اين جهان هستند.

يهوديانى كه امروز بر مراكز حساس اسلامى غاصبانه مسلط شده‌اند و هر ساعت در گوشه‌اى از جهان آتشى بر مى‌افروزند و آن‌همه جنايت و بيدادگرى دارند،همچنين منافقانى كه با آنها معاملات سياسى و غير سياسى مى‌كنند و همۀ سلطه گرانى كه خط بنى اميه را در برابر اسلام در كل كشورهاى اسلامى تعقيب مى‌كنند و نيكان را از صحنۀ اجتماع كنار مى‌زنند،فرومايگان را بر گردۀ مردم مسلط مى‌كنند،دوستان حق و مجاهدان راستين را شهيد و بازماندگان دوران جاهليت را بر سر كار مى‌گمارند،همۀ اينها شاخ و برگ شجرۀ خبيثه ملعونه هستند و آزمايشى براى مردم!(ج ١٧٢/١٢ تا ١٧٥.)

شجر اخضر:(يس٨٠/.)[*]

آيۀ مورد بحث،ناظر بر مسئله معاد است به اين معنى وقتى كه خداوند قادر است براى انسان،از«درخت سبز»آتش بيافريند مسلما قدرت دارد كه بر استخوانهاى پوسيده،بار ديگر لباس حيات بپوشاند.آيه مى‌گويد:

«همان كسى كه براى شما از درخت سبز آتش آفريد» گاهى به ذهن مى‌رسد كه چرا قرآن در اين جا تعبير به«شجر اخضر»(درخت سبز)كرده است؟در حالى كه آتش افروختن با چوب تر بسيار مشكل است،چه خوب بود به جاى آن«شجر يابس»(چوب خشك)مى‌فرمود،تا با اين تعبير سازگار باشد! ولى نكتۀ جالب اينجاست كه تنها درختان سبزند كه مى‌توانند عمل كربن‌گيرى و ذخيرۀ نور آفتاب را انجام دهند،درختان خشك اگر صدها سال در معرض تابش آفتاب قرار گيرند ذرّه‌اى به ذخيرۀ انرژى حرارتى آنها افزوده نمى‌شود و تنها موقعى قادر بر اين كار مهم هستند كه سبز و زنده باشند.[**]

[*]اَلَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نٰاراً...«همان كسى كه براى شما از درخت سبز آتش آفريد...»يس٨٠/.

[**] در اعصار قديم در ميان عربها اين امر رايج بود كه براى آتش افروختن از چوب درختان مخصوص به نام«مرخ»(بر وزن چرخ»و«عفار»(بر وزن تبار)كه در بيابانهاى حجاز مى‌روييده،استفاده مى‌كردند،اينها دو نوع چوب آتشزنه بودندكه اولى را زير قرار مى‌دادند و دومى را روى آن مى‌زدند و مانند سنگ آتشزنه جرقه از آن توليد مى‌شد،در واقع به جاىكبريت امروز از آن استفاده مى‌كردند.