شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥٩ - شِت١٦٤٨ اء (قريش٢/ )
آيه مىگويد:«همانا سعى و تلاش شما مختلف(پراكنده)است» اين واژه،در آيۀ مورد بحث اشاره به تفاوت كوششهاى مردم از نظر كيفيت و هدفگيرى و نتيجۀ آنهاست.
در آيۀ ١٤ سورۀ حشر آمده است:
...تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَ قُلُوبُهُمْ شَتّٰى...«...به ظاهر آنها كه مىنگرى آنها را متحد و متفق تصور مىكنى،در حالى كه دلهاى آنها پراكنده است...».(ج ٥٣٢/٢٣،ج ٧٣/٢٧ و ٢٢٦.)
ش ت و
شِتٰاء:(قريش٢/.)[*]
به معنى«زمستان»است.آيه مورد بحث دربارۀ ايجاد الفت در سفرهاى زمستانه و تابستانه ميان قريش است،مىفرمايد:«هدف اين بود كه خداوند قريش را در سفرهاى زمستانه و تابستانه الفت بخشد»(إِيلاٰفِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتٰاءِ وَ الصَّيْفِ)قريش٢/.
ممكن است منظور الفت بخشيدن قريش به سرزمين مكه باشد كه آنها در طول سفر تابستانه و زمستانه خود عشق و علاقه به اين كانون مقدس را از دل نبرند و به خاطر امنيتش بهسوى آن بازگردند ،نكند تحت تأثير مزاياى زندگى سرزمين يمن و شام واقع شوند و«مكه»را خالى كنند.
و يا اين كه منظور ايجاد الفت ميان قريش و ساير مردم در طول اين دو سفر بزرگ است، چرا كه بعد از داستان ابرهه مردم با ديده ديگرى به آنها مىنگريستند و براى كاروان قريش احترام و اهميّت و امنيّت قائل بودند.
قريش هم نياز به اين امنيّت در طول راه داشت و هم نياز به آن در سرزمين مكه،و خداوند در سايۀ شكست لشكر ابرهه هر دو امنيّت را به آنها بخشيد.
مىدانيم زمين«مكه»باغ و زراعتى نداشت،دامدارى آن نيز محدود بود،بيشترين در آمد از طريق همين كاروانهاى تجارى تأمين مىشد،در فصل زمستان بهسوى جنوب يعنى سرزمين يمن كه هواى آن نسبتا گرم بود روى مىآوردند و در فصل تابستان بهسوى شمال و سرزمين شام كه هواى ملايم و مطلوبى داشت،و اتفاقا هم سرزمين يمن و هم سرزمين شام از كانونهاى مهم
[*]إِيلاٰفِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتٰاءِ وَ الصَّيْفِ.«الفت آنها در سفرهاى زمستانه و تابستانه است»قريش٢/.