شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٨ - ساحت (صافات١٧٧/ )
اين آيه در يك مقايسۀ روشن وضع حال متكبران جاهل را در مقابل مؤمنان آگاه و همچنين كسانى كه ايمان آوردهاند و عمل صالح انجام دادهاند،با بدكاران روشن ساخته است، مىفرمايد:
«هرگز نابينا و بينا مساوى نيستند،همچنين كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند با بدكاران يكسان نخواهند بود...» نابينا همان آدم نادان و بىخبرى است كه پردههاى كبر و غرور بر چشمانش افتاده و اجازۀ درك حقايق را به او نمىدهد و بينا كسى است كه در پرتو نور علم و استدلالات منطقى،حق را مشاهده مىكند،آيا اين دو با هم برابرند؟ اين از نظر ايمان و اعتقاد،و اما از نظر عمل چگونه«افراد مؤمن صالح العمل»با «آلودگان بدكار و مجرم»يكسان خواهند بود؟در حقيقت مقايسۀ اول از نظر شناخت و علم است و مقايسۀ دوم از نظر بازتاب آن در اعمال آنهاست.
اين نكته نيز ممكن است از دو جملۀ آيۀ فوق در ارتباط با يكديگر استفاده شود كه ايمان و عمل صالح چشم دل را بينا مىكند،كفر و اعمال زشت آدمى را نابينا مىسازد و حسّ تشخيص حق را از باطل از او مىگيرد.(ج ١٤١/٢٠.)
س و ح
ساحت:(صافات١٧٧/.)[*]
به معنى«مكان وسيع و گشادگى ميان سراى»است،آيۀ مورد بحث مىگويد:
«اما هنگامى كه عذاب ما در صحن خانههاشان فرود آيد و روزگارشان تيره و تار شود،آن روز مىفهمند چه بد و خطرناك است صبح انذارشدگان»(فَإِذٰا نَزَلَ بِسٰاحَتِهِمْ فَسٰاءَ صَبٰاحُ الْمُنْذَرِينَ)صافات١٧٧/.
تعبير به«ساحة»(صحن خانه و فضاى ميان خانهها)براى اين است كه نزول عذاب را در متن زندگى آنها(قوم ستمگر و لجوج)مجسم كند و مبدل شدن آرامش آنها را به كانونى از وحشت و اضطراب نشان دهد.
[*]فَإِذٰا نَزَلَ بِسٰاحَتِهِمْ فَسٰاءَ صَبٰاحُ الْمُنْذَرِينَ.«اما هنگامى كه عذاب،در صحن خانههايشان فرود آيد صبحگاهانبدى خواهند داشت»صافات١٧٧/.(نزول عذاب به ساحت آنان،كنايه از نزول آن از همه طرف است)«الميزان».