شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠٤ - سَمّاعُون (توبه٤٧/ )
ميليونها مىگذرد.[*](ج ٨٩/١-٩٠،ج ٣٦٠/٢١.)
سميع:(بقره١٨١/.)[**]
به معنى«شنوا»است.اين واژه،مبالغۀ سامع است و از اسماء حسنى به شمار مىرود و جمعا ٤٧ بار در قرآن مجيد تكرار شده است و بجز يكبار(آيۀ ٢٤ سورۀ هود)بقيه دربارۀ ذات حضرت حق بهكاررفتهاست .
آيۀ مورد بحث دربارۀ«وصيت»است كه از هر نظر محترم و مقدس بوده و هرگونه تغيير و تبديل در آن ممنوع و حرام است،مىفرمايد:
«كسى كه وصيت را بعد از شنيدنش تغيير دهد گناهش بر كسانى است كه آن را تغيير مىدهند(و اگر گمان كنند كه خداوند از توطئههايشان خبر ندارد سخت در اشتباهند زيرا) خداوند شنوا و داناست»(إِنَّ اللّٰهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ)بقره١٨١/.
آيۀ فوق ممكن است اشاره به اين حقيقت نيز باشد كه خلافكاريهاى«وصى»(كسى كه عهدهدار انجام وصاياست)هرگز اجر و پاداش وصيتكننده را از بين نمىبرد،او به اجر خود رسيده تنها گناه بر گردن وصى است كه تغييرى در كميت يا كيفيت و يا اصل وصيت داده است.
(ج ٦١٦/١.)
سَمّاعُون:(توبه٤٧/.)[***]
جمع«سمّاع»صيغه مبالغه از«سمع»است و به معنى كسى است كه حال پذيرش و شنوايى او زياد است و بدون مطالعه و دقت هر سخنى را باور مىكند(بسيار گوشگير).
اين احتمال وجود دارد كه«سمّاع»به معنى«جاسوس و سخن چين»بوده باشد و در اين صورت،معنى جملۀ:وَ فِيكُمْ سَمّٰاعُونَ لَهُمْ.اين است كه:در ميان شما پارهاى از افراد هستند كه براى گروه منافقان جاسوسى مىكنند.(ج ٤٣٥/٧.)
*)براى كسب اطلاع درباره اين ماده به تفسير نمونه،جلدهاى ٣٣٥/١١ و ٢٨٩/١٤ مراجعه فرماييد.
[**]فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ مٰا سَمِعَهُ فَإِنَّمٰا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللّٰهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.بقره١٨١/.
[***]...وَ فِيكُمْ سَمّٰاعُونَ لَهُمْ...«...و در ميان شما افرادى(سست و ضعيف)هستند كه بسيار از آنها پذيرا مىباشند...»توبه٤٧/.