شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٧٢ - ساقط (طور٤٤/ )
يعنى تعداد اين برگها و لحظۀ جدا شدنشان از شاخهها و گردش آنها در وسط هوا و لحظۀ قرار گرفتنشان روى زمين،همه اينها در پيشگاه علم او روشن است.
بعلاوه او از جنبش ميلياردها موجود زنده،كوچك و بزرگ،در اعماق درياها.
از لرزش برگهاى درختان در تمام جنگلها و كوهها.
از جريان امواج نسيم در بيابانها و خميدگى درهها.
از شمارۀ واقعى سلولهاى بدن هر انسان و گلبولهاى خونها.
از حركات مرموز تمام الكترونها در دل اتمها.
و بالاخره از تمام انديشههايى كه از لابلاى پردههاى مغز ما مىگذرد و تا اعماق روح ما نفوذ مىكند...از همه اينها به طور يكسان با خبر است.(ج ٢٦٩/٥-٢٧٠.)
سُقِطَ:(اعراف١٤٩/.)[*]
از مادّۀ«سقوط»گرفته شده و به معنى«افتادن»است،آيۀ مورد بحث دربارۀ بنى اسرائيل و گوسالهپرستى آنهاست،مىگويد:
«و هنگامى كه حقيقت به دستشان افتاد(وَ لَمّٰا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ)و ديدند گمراه شدهاند گفتند اگر پروردگار ما،به ما رحم نكند و ما را نيامرزد بهطورقطع از زيانكاران خواهيم بود» اعراف١٤٩/.
جملۀ:وَ لَمّٰا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ(به معنى هنگامى كه حقيقت به دستشان افتاد،يا هنگامى كه نتيجۀ شوم اعمالشان به دستشان افتاد و يا هنگامى كه چاره از دست آنها ساقط شد)در ادبيات عرب كنايه از ندامت و پشيمانى است،زيرا هنگامى كه واقعيات به دست انسان بيفتد و از حقيقت امر آگاه شود و يا به نتايج نامطلوب برسد و يا راه چاره بر او بسته شود،طبعا پشيمان خواهد شد؛بنابراين پشيمانى از لوازم مفهوم اين جمله است.(ج ٣٧٤/٦.)
ساقط:(طور٤٤/.)[**]
اسم فاعل از«سقوط»به معنى«فرود آينده»است،آيۀ مورد بحث پرده از روى تعصب و لجاجت مشركان و منكران برداشته،مىگويد:
«(آنها چنان لجوجند)كه اگر با چشم خود ببينند قطعهاى از سنگهاى آسمانى(به عنوان
[*]وَ لَمّٰا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ...اعراف١٤٩/.
[**]وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّمٰاءِ سٰاقِطاً يَقُولُوا سَحٰابٌ مَرْكُومٌ.طور٤٤/.