شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٢ - اَدْرى١٦٢٢ (جن٢٥/ )
آيۀ مورد بحث بخشى از داستان حضرت يوسف است كه در اين جا مىفرمايد:
«و سرانجام يوسف را به بهاى كمى-چند درهم-فروختند و نسبت به(فروختن)او بىاعتنا بودند»(وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرٰاهِمَ مَعْدُودَةٍ)يوسف٢٠/.
گرچه در مورد فروشندگان يوسف و اين كه چه كسانى بودند گفتگوست،بعضى آنها را برادران يوسف دانستهاند،ولى ظاهر آيات اين است كه كاروانيان اقدام به چنين كارى كردند، زيرا در آيات قبل سخنى از برادران نيست و با پايان آيۀ قبل،بحث برادران تمام شده است.
در اين جا اين سؤال پيش مىآيد كه چرا آنها يوسف را كه حد اقل غلام پرقيمتى محسوب مىشد به بهاى اندك(ثمن بخس)فروختند! ولى اين معمول است كه هميشه دزدان يا كسانى كه به سرمايۀ مهمّى بدون زحمت دست مىيابند از ترس اين كه مبادا ديگران بفهمند آن را فوراً مىفروشند و طبيعى است كه با اين فوريت نمىتوانند بهاى گزافى براى خود فراهم سازند.
در اين كه يوسف را به چند درهم فروختند و چگونه ميان خود تقسيم كردند،باز در ميان مفسران گفتگوست،بعضى ٢٠ درهم و بعضى ٢٢ درهم و بعضى ٤٠ درهم و بعضى ١٨ درهم نوشتهاند و با توجه به اين كه عدد فروشندگان را ده نفر دانستهاند،سهم هركدام از اين مبلغ ناچيز روشن است.(ج ٣٥٦/٣٥٥/٩.)
درى
اَدْرىٖ:(جن٢٥/.)[*]
در اصل از مادّۀ«دَرْى»و«دِراية»گرفته شده است[درىٰ،يَدْرى،دَرْياً و دِرايةً]كه به معنى «دانستن و دريافتن»است.
آيۀ مورد بحث در پاسخ بعضى از مشركان مانند«نضر بن حارث»نازل شده،مبنى بر اين كه آنها اين سؤال را مطرح مىكردند كه وعدۀ الهى دائر بر عذاب در چه زمانى فرامىرسد ، قرآن مجيد به پاسخ اين سؤال پرداخته است و مىگويد:
«بگو من نمىدانم آنچه را به شما وعده داده شده(از عذاب دنيا و قيام رستاخيز)نزديك
(معادل صد فرانك است.«فرهنگ فارسى عميد».
[*]قُلْ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ مٰا تُوعَدُونَ أَمْ يَجْعَلُ لَهُ رَبِّي أَمَداً.جن٢٥/.