ب-بعضى ديگر مستور را به معنى«ساتر»دانسته‌اند(زيرا اسم مفعول گاهى به معنى فاعل مى‌آيد،همان گونه كه بعضى از مفسران«مسحور»را به معنى«ساحر»دانسته‌اند)[١].

ج-بعضى ديگر توصيف حجاب را به مستور يك توصيف مجازى مى‌دانند و مى‌گويند منظور اين نيست كه اين حجاب مستور است بلكه حقايقى كه ماوراى اين حجاب است مستور مى‌باشد(مانند شخصيّت پيامبر و صدق دعوت او و عظمت سخنانش)؛امّا دقت در اين سه تفسير نشان مى‌دهد كه تفسير اول با ظاهر آيه هماهنگ‌تر است.

در بعضى از روايات مى‌خوانيم كه گاهى دشمنان سرسخت پيامبر(ص)به سراغ او مى‌آمدند در حالى كه او با ياران خود مشغول تلاوت قرآن بود امّا او را نمى‌ديدند،گويى عظمت خيره‌كننده پيامبر(ص)مانع مى‌شد كه اين كوردلان او را ببينند و بشناسند.(ج ١٤٧/١٢-١٤٨.)

س ج د

سَجَدُوا:(طه١١٦/.)[*]

سجده به معنى«پيشانى بر زمين گذاشتن براى عبادت و اظهار فروتنى»است و شك نيست كه سجده مخصوص ستايش خداست و هيچ‌چيزى نمى‌تواند معبود باشد،آيه مى‌گويد:

«آن هنگام كه به فرشتگان گفتيم:براى آدم سجده كنيد همگى سجده كردند جز ابليس كه سرباززد(و سجده نكرد)(فَسَجَدُوا إِلاّٰ إِبْلِيسَ أَبىٰ)طه١١٦/.

بنابراين با توجه به آيه فوق و همچنين آيۀ ٣٤ سورۀ بقره جاى ترديد نيست كه فرشتگان براى آدم«سجدۀ پرستش»نكردند،بلكه سجده براى خداوند بود،منتها به خاطر آفرينش اين موجود با عظمت كه:

شايسته ستايش آن آفريدگارى است*كارد چنين دلاويز نقشى ز ماء و طينى! منظور از«سجده»خضوع و تسليم و اطاعت است و سجدۀ معروف كه پيشانى را در آن بر زمين مى‌گذارند يكى از مصداقهاى اين مفهوم كلى است،مثلا در آيۀ:وَ إِذٰا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لاٰ يَسْجُدُونَ.«هنگامى كه قرآن بر آنها خوانده شود سجده نمى‌كنند!»انشقاق٢١/.منظور از سجده

[١]از اخفش نقل شده كه مى‌گويد:اسم مفعول گاهى به معنى اسم فاعل است همچون«ميمون»به معنى«يا من»و«مشئوم»به معنى«شائم».

[*]وَ إِذْ قُلْنٰا لِلْمَلاٰئِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّٰ إِبْلِيسَ أَبىٰ.طه /١١٦.