شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧٠ - منظور از هشت زوج (رمز٦/ )
منظور از«هشت زوج»در آيۀ فوق،گوسفند نر و ماده،بز نر و ماده،شتر و گاو نر و ماده است و از آنجا كه كلمۀ«زوج»به هريك از دو جنس نر و ماده گفته مىشود،مجموعا هشت زوج گفته مىشود(هرچند در تعبيرات روزمره فارسى«زوج»به مجموع دو جنس اطلاق مىشود،ولى در تعبيرات عربى چنين نيست،لذا در آغاز همين آيه از همسر آدم به عنوان«زوج» تعبير شده است).
و نيز در اولين آيۀ سورۀ نساء مىخوانيم...وَ خَلَقَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا...«...و همسر آدم را از او آفريد...».بعضى از مفسران از اين تعبير چنين فهميدهاند كه همسر آدم(حوا)از بدن آدم آفريده شده و پارهاى از روايات غير معتبر را كه مىگويد:حوا از يكى از دندههاى آدم آفريده شده شاهد برآن گرفتهاند(در فصل دوم از سفر تكوين تورات نيز به اين معنى تصريح شده است)،ولى با توجه به ساير آيات قرآن هرگونه ابهامى از تفسير اين آيه برداشته مىشود و معلوم مىشود كه منظور از آن اين است كه خداوند همسر او را از جنس او(جنس بشر)آفريد.در آيۀ ٢١ سورۀ روم مىخوانيم:
وَ مِنْ آيٰاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوٰاجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْهٰا...«از نشانههاى قدرت خدا اين است كه همسران شما را از جنس شما قرار داد تا بهوسيلۀ آنها آرامش بيابيد...»و در آيۀ ٧٢ سورۀ نحل مىفرمايد:
وَ اللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوٰاجاً...«و خداوند همسران شما را از جنس خودتان قرار داد...» و اين كه در آيات فوق مىخوانيم:«همسران شما را از شما قرار داد»معنى آن اين است كه از جنس شما قرار داد،نه از اعضاى بدن شما،و طبق روايتى كه از امام باقر(ع)در تفسير عياشى آمده،خلقت حوا از يكى از دندههاى آدم شديدا تكذيب شده و تصريح شده كه حوا از باقيماندۀ خاك آدم آفريده شده است.
در آيۀ ١٤٣ سورۀ انعام به عنوان توضيح،قسمتى از حيوانات حلالگوشت و قسمتى از حيواناتى را كه هم بار برند و هم براى تغذيه انسان قابل استفادهاند،شرح مىدهد و مىگويد:
«خداوند هشت جفت از چهارپايان را براى شما آفريد،از گوسفند و ميش يك جفت(نر و ماده)و از بز يك جفت(نر و ماده)...»(ثَمٰانِيَةَ أَزْوٰاجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ...)در آيۀ فوق«ازواج»جمع«زوج»در لغت به معنى جفت است،ولى بايد توجه داشت كه گاهى به مجموع دو حيوان نر و ماده گفته مىشود و گاهى به هريك از دو زوج نيز گفته مىشود و