شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٥٦ - زلفى (سبأ٣٧/ )
تعبيرى است دربارۀ مؤمنان و پرهيزگاران كه بالاتر از آن تصور نمىشود[*].
در آيۀ ١١٤ سورۀ هود به واژۀ«زلف»بر مىخوريم:در آنجا آمده است:
وَ أَقِمِ الصَّلاٰةَ طَرَفَيِ النَّهٰارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ...
در اين آيه،انگشت روى يك دستور مهم اسلامى كه در واقع روح ايمان و پايۀ اسلام است گذارده شده،مىگويد:
«نماز را در دو طرف روز،و در اوايل شب بر پا دار».
ظاهرا تعبير طرفى النّهار(دو طرف روز)اين است كه نماز صبح و مغرب را بيان مىكند كه در دو طرف روز قرار گرفته و«زلف»كه جمع«زلفة»به معنى نزديكى است به قسمتهاى آغاز شب كه نزديك به روز است گفته مىشود بنابراين منطبق بر نماز عشا مىگردد.
همين تفسير در روايات پيشوايان اهل بيت(ع)نيز وارد شده كه آيۀ فوق اشاره به سه نماز (صبح و مغرب و عشا)است.(ج ٢٦٥/٩،ج ٢٧٨/٢٢،ج ١٨٢/٢٦.)
زلفى:(سبأ٣٧/.)[**]
بر وزن«كبرى»و«زلفة»چنان كه«راغب»در مفردات مىگويد به معنى«مقام و منزلت» است و به همين دليل منازل شب را«زلف اللّيل»گويند.آيۀ مورد بحث مىفرمايد:
«اموال و فرزندان شما هرگز شما را نزد ما مقرب نمىسازد،جز كسانى كه ايمان بياورند و عمل صالح انجام دهند...» اين اشتباه بزرگى است كه دامنگير گروهى از عوام شده است كه تصور مىكنند آنها كه در اين جهان از نظر مادى گرفتار محروميتند مغضوب و مطرود درگاه خدا هستند و آنها كه در رفاه و نعمت غوطهورند محبوب و مقبول او مىباشند.چه بسيار افراد محرومى كه با اين وسيله آزمايش مىشوند و به برترين مقامات مىرسند و چه بسيار افراد متنعمى كه اموال و ثروتشان بلاى جانشان و مقدمه مجازاتشان است.
در آيۀ ٤٠ سورۀ ص به كلمۀ«زلفى»بر مىخوريم و مىبينيم كه خداوند براثر شايستگيهاى سليمان(ع)به او مقامات معنوى مرحمت فرموده است،مىفرمايد:
وَ إِنَّ لَهُ عِنْدَنٰا لَزُلْفىٰ وَ حُسْنَ مَآبٍ.«و براى او(سليمان)نزد ما مقام و منزلتى ارجمند و
*)در جلد ١٥،صفحه ٢٦٨ تفسير نمونه،ذيل آيۀ ٩٠ سوره شعراء درباره مادّۀ«زلفى»سخن گفته شده است.
[**]وَ مٰا أَمْوٰالُكُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنٰا زُلْفىٰ إِلاّٰ مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً...سبأ٣٧/.